Niets blijft zoals het is

De herfst maakt zichtbaar dat niets blijft zoals het is. Niet alleen bladeren vallen af. Ook levensfasen, relaties, verwachtingen en beelden die we van onszelf hebben, veranderen of verdwijnen.

Al mijmerend loop ik door het bos. Ik merk ik dat de herfst mij uitnodigt om terug te kijken op mijn eigen leven.
Na een periode waarin er veel gebeurde, waarin ik druk was en veel in beweging heb gezet, ontstaat er behoefte aan iets anders… Aan stilstaan!

Niet letterlijk, want ik loop verder. Maar innerlijk vertraag ik.

De herfst is een goed moment om de balans op te maken. Niet om alles te beoordelen. Meer om te schouwen.
Ik kijk terug op wat er is geweest. Wat heeft me beziggehouden? Waar heb ik mijn energie aan gegeven? Wat heeft me gevoed. Wat heb ik geoogst en wat heeft me tegengehouden?

Herfst als natuurlijk ritme van het leven

De herfst laat iets zien van een natuurlijk ritme dat niet alleen buiten mij bestaat. Ook wij maken deel uit van dat ritme.

Er zijn perioden waarin we groeien, ontwikkelen, ontdekken en naar buiten gericht zijn. We zijn actief, nemen initiatieven en zetten dingen in beweging.
Maar er zijn ook perioden waarin we ons terugtrekken. Waarin iets minder vanzelfsprekend wordt. Waarin we behoefte hebben aan rust, reflectie en stilte.
Ook dat hoort bij het leven.

De natuur kent ook geen voortdurende groei. Een boom staat ook niet het hele jaar in bloei. Na de uitbundigheid van de zomer volgt de ingetogenheid van de herfst.

Groei is de norm

We leven in een tijd waarin groei de norm is. We willen vooruit. Nieuwe plannen maken. Ook wanneer iets in ons eigenlijk vraagt om een andere beweging.
We kunnen onszelf lange tijd voorbijlopen omdat we denken dat stilstaan betekent dat we achteruitgaan.
Maar de natuur vertelt een ander verhaal.

Wanneer een boom zijn bladeren verliest, is hij niet aan het mislukken. De groei vertraagt maar ondertussen wordt er een andere fase voorbereid.
Er gebeurt iets wat van buitenaf nauwelijks zichtbaar is. Misschien geld dat ook wel voor ons.

Winteren – minder prikkels, minder moeten

Er zijn momenten in een mensenleven waarop het nodig is om te ‘winteren’ .
Niet letterlijk natuurlijk, maar als een innerlijke beweging.
Een periode waarin je minder naar buiten gericht bent. Een tijd om te luisteren naar wat zich van binnen aandient.

Soms ontstaat zo’n periode vanzelf.
Na een ingrijpende verandering of na een verlies. Wanneer een relatie verandert. Wanneer werk niet meer dezelfde betekenis heeft. Of wanneer een beeld dat je van jezelf had niet langer klopt.

Maar soms kiest het leven voor ons. Een periode van ziekte, een burn-out of een ingrijpende gebeurtenis kan ons stilzetten. Wat vanzelfsprekend leek, valt weg. Het tempo dat we gewend waren vol te houden, is ineens niet meer mogelijk.

De herfst herinnert ons eraan dat niet alles voortdurend hoeft te groeien. Er is ook een tijd om gas terug te nemen.
Dat kan best pijn doen. Want wat verdwijnt, kan tegelijkertijd heel mooi zijn geweest.

We hoeven niet altijd in bloei te staan. Ook terugtrekken, verstillen en winteren horen bij het ritme van het leven.

Het natuurlijk ritme leren herkennen?

Misschien is een van de vragen die de herfst ons stelt : In welk seizoen van mijn leven bevind ik mij eigenlijk? Is dit een tijd van groeien? Of misschien van terugtrekken?
Er is geen natuur die voortdurend op haar hoogtepunt verkeert.
Waarom zouden wij dat dan wel van onszelf verwachten?

Misschien is het juist in de stille perioden dat iets wezenlijks kan gebeuren. Iets dat zich subtiel voorbereidt op een nieuwe fase. Zoals de boom in de winter al iets in zich draagt van de lente die nog moet komen.

Wat mag er vallen?

Zoals in de herfst de bladeren vallen, zo moeten wij ook niet alles willen vasthouden.
Wat zouden wij kunnen loslaten? Een verwachting misschien?
Een relatie of vriendschap zoals die ooit was? Sommige dingen mogen eindigen. Ook in ons leven veranderen dingen.
Levensfasen komen tot een einde. Mensen die ooit dichtbij waren, kunnen een andere plaats in ons leven krijgen. En ook beelden die we van onszelf hebben, blijken niet altijd bestand tegen de tijd.

De herfst is mooi omdat hij niet blijft.

Er is een soort schoonheid in de herfst die ook een beetje pijn doet. Je kunt er van genieten en tegelijk voelen dat het niet blijft. Misschien geld dit ook voor ons. Het leven vraagt ons steeds opnieuw om mee te bewegen in het ritme van de natuur.

Sommige dingen mogen nog even gevoeld worden. De dankbaarheid. de schoonheid van wat er was. De onzekerheid over wat komt.
En misschien ook de stille verwondering dat het leven voortdurend verandert, terwijl we er middenin staan.

Sommige dingen hebben eenvoudigweg hun tijd gehad. En als we dit niet tegenhouden ontstaat er ruimte. Ruimte om te ontdekken wat er in onszelf zichtbaar wordt wanneer het oude blad gevallen is.
Tot er opnieuw iets in beweging komt…

ZenCenter Centrum voor zingeving

29 augustus 202629 augustus 2026

Leven met tegenstellingen

We leven tussen tegenstellingen. Goed en fout, gelijk en ongelijk, voor en tegen. Niet alleen om ons heen, maar ook in onszelf. Angst, verlangen, boosheid en onzekerheid beïnvloeden hoe we naar de wereld kijken en hoe we handelen.

Maar wat gebeurt er wanneer we uitzoomen? Wanneer we onze eigen werkelijkheid even loslaten en kijken naar het grotere geheel? Ontstaat er dan een ander beeld van de wereld, van de ander en uiteindelijk ook van onszelf?

Leven tussen tegenstellingen.

Goed en fout. Gelijk en ongelijk. Links en rechts. Wij en zij. We zien het dagelijks om ons heen. In de politiek, op sociale media, in maatschappelijke discussies en in de manier waarop mensen elkaar soms steeds moeilijker lijken te verstaan. Maar deze tegenstellingen bestaan niet alleen buiten ons.

Leven met tegenstellingen in onszelf

We kennen verlangen en teleurstelling, liefde en boosheid, vertrouwen en angst. We willen nabijheid en tegelijkertijd vrijheid. We zoeken zekerheid en verlangen naar verandering. Ook onze binnenwereld is voortdurend in beweging.

Een gebeurtenis raakt ons. We voelen iets en geven daar betekenis aan. We voelen ons bijvoorbeeld gekwetst en denken: hij respecteert mij niet. We worden onzeker en denken: ik moet mezelf beschermen. We voelen jaloezie en denken: ik dreig iets kwijt te raken. Het gevoel wordt een gedachte. De gedachte wordt een verhaal. Het verhaal wordt een overtuiging. En vanuit die overtuiging gaan we handelen. Zo ontstaat het web waarin we gevangen raken.

Het web van onze eigen werkelijkheid

We denken vaak dat we reageren op de werkelijkheid. In feite reageren we voor een groot deel op onze interpretatie van de werkelijkheid. Wat voor de één een bedreiging is, voelt voor de ander als een kans. Wat de één als vrijheid ervaart, kan door een ander als onzekerheid worden beleefd.

Achter ons handelen zit meestal iets dat voor ons van betekenis is: behoefte aan veiligheid, erkenning, verbondenheid, vrijheid of controle. Dat maakt gedrag begrijpelijk. Maar begrijpen is niet hetzelfde als goedkeuren. We kunnen het handelen van iemand afwijzen en tegelijkertijd proberen te begrijpen vanuit welke overtuiging, angst of behoefte hij handelt.

Dat is een belangrijk onderscheid. Want zodra we de ander alleen nog zien als de verkeerde, verdwijnt de mens achter het standpunt.

De spiegel

Is onze binnenwereld een afspiegeling van de buitenwereld, of is de buitenwereld een afspiegeling van onze binnenwereld? Dat is een integrerende vraag.

We worden gevormd door de wereld waarin we leven. Onze opvoeding, cultuur, ervaringen en relaties geven vorm aan onze denkwereld. Tegelijkertijd nemen we die denkwereld mee naar buiten. We kijken door onze eigen bril naar wat er gebeurt. De buitenwereld vormt ons. Wij vormen ook de manier waarop we die buitenwereld ervaren. Dat maakt ons perspectief waardevol, maar niet absoluut.

Mijn overtuiging is ook ergens ontstaan. Door wat ik heb meegemaakt, geleerd en ervaren. En wat ik vandaag als waarheid zie, kan door nieuwe ervaringen en voortschrijdend inzicht over een paar jaar weer anders zijn. Mijn denkwereld is geen eindpunt. Het is een momentopname.

Uitzoomen

Stel dat we een stap terug doen. Niet om de werkelijkheid te ontkennen, maar om haar ruimer te zien. Hoe verder we uitzoomen, hoe minder absoluut de afzonderlijke tegenstelling wordt.

Een beschaving ontstaat, groeit, bloeit en verdwijnt. Culturen en religies veranderen. Machtsverhoudingen verschuiven. Natuur en klimaat veranderen voortdurend. Wat op één moment stabiel lijkt, blijkt onderdeel van een veel grotere beweging. Ook onze huidige wereld is geen eindpunt.

Dat betekent niet dat alles vanzelf goed komt. Het betekent wel dat niets blijft zoals het is. Yin en yang verbeelden dat mooi: geen twee vijanden die elkaar moeten overwinnen, maar tegengestelde bewegingen die samen één geheel vormen.

We kunnen wel naar het grotere geheel kijken, naar de geschiedenis en naar de beweging van beschavingen, maar uiteindelijk staan we weer met beide voeten in ons eigen leven.

Mijn emoties zijn er nog. Mijn irritaties en zorgen zijn er nog. De vraag is dus niet of uitzoomen de werkelijkheid verandert. De vraag is: Verandert het de manier waarop ik mij tot de werkelijkheid van vandaag verhoud?

Uitzoomen verandert mijn blik op de ander.

Wanneer ik zie dat ook mijn eigen werkelijkheid gevormd wordt door ervaringen, emoties en overtuigingen, kan ik beseffen dat dit voor de ander net zo geldt.

Dat betekent niet dat ik zijn denkwereld hoef over te nemen. Empathie betekent niet: ik vind wat jij vindt. Empathie betekent: ik probeer te begrijpen hoe jij tot jouw werkelijkheid bent gekomen. Ik kan de wereld even door jouw ogen proberen te bekijken, terwijl ik weet dat het niet mijn wereldbeeld is.

Dat vraagt iets van ons. Het vraagt dat we onze eigen overtuiging niet voortdurend hoeven te bevechten of te verdedigen. Want wie werkelijk weet dat zijn eigen denkwereld een momentopname is, kan ruimte laten voor een ander perspectief. Niet omdat alle perspectieven even waar zijn, maar omdat geen mens het volledige geheel overziet.

Overgave aan wat groter is dan wijzelf

Nog verder uitzoomen brengt een ander besef. We hebben invloed op ons leven, maar geen volledige controle. We kunnen keuzes maken, relaties aangaan, grenzen stellen, veranderen en verantwoordelijkheid nemen. Maar we kunnen niet alles bepalen.

We kunnen de ander niet veranderen. We kunnen maatschappelijke ontwikkelingen niet volledig sturen. En uiteindelijk kunnen we ook de grotere bewegingen van natuur, geschiedenis en leven niet beheersen.

Daar ligt een vorm van overgave. Niet de berusting van: het heeft toch geen zin. Maar het accepteren van een werkelijkheid die groter is dan mijn persoonlijke wil. Juist wanneer ik accepteer wat buiten mijn invloed ligt, komt er energie vrij voor datgene waar ik wél invloed op heb: mijn houding, mijn keuzes, mijn woorden en mijn handelen.

Vrijheid binnen het web

We hoeven niet uit het web van emoties, overtuigingen en verlangens te ontsnappen. Dat web hoort bij het mens-zijn. De vraag is of we erin gevangen blijven.

Wanneer we uitzoomen, ontstaat zicht op het geheel. Wanneer we vervolgens weer inzoomen, nemen we dat ruimere perspectief mee naar ons dagelijks leven. De tegenstellingen blijven en mijn emotie is nog steeds echt. Mijn overtuiging doet er nog steeds toe. Maar niets hoeft meer absoluut te worden. Ik kan voelen zonder onmiddellijk te handelen.

Ik kan luisteren zonder mijn eigen positie te verliezen. Ik kan de ander proberen te begrijpen zonder mezelf te verloochenen. En ik kan accepteren dat het leven groter is dan wat ik kan overzien of beheersen. En leren zien dat we onderdeel zijn van een voortdurend bewegend geheel.

Met het besef dat er, hoe gevangen we ons soms ook voelen, altijd een tussenruimte blijft tussen wat er in ons gebeurt en wat we ermee doen.

Daar begint onze vrijheid. En ontdekken we wat er verandert wanneer we het kleine weer leren zien vanuit het grote geheel.

Ben Hoogenboom/ ZenCenter Centrum voor zingeving

15 juni 202631 juli 2026

reflecteren

Wat zie je als je echt kijkt?

Wanneer we het woord reflecteren horen, denken we vaak aan terugblikken. We kijken terug op een gesprek, een gebeurtenis of een periode in ons leven. Wat ging goed? Wat had anders gekund? Welke lessen kunnen we leren?

Maar misschien schuilt er ook een diepere betekenis in het woord reflecteren.
Reflecteren is als een spiegel waar je in kijkt. Een spiegel kijkt niet terug. Een spiegel kijkt niet naar gisteren en niet naar morgen. Een spiegel laat zien wat er nu is.
Misschien is echte reflectie daarom niet zozeer een oefening in terugblikken, maar een oefening in aanwezig zijn. Niet analyseren, maar waarnemen. Niet verklaren, maar zien wat er nu werkelijk is.

De spiegel van aandacht

De meeste dagen leven we vooral vanuit ons hoofd. We zijn bezig met plannen, het oplossen van problemen en het vervullen van verwachtingen. Daardoor ontstaat gemakkelijk een zekere afstand tot onszelf.

We weten vaak wel wat we doen, maar niet altijd hoe het werkelijk met ons gaat. Pas wanneer we stilvallen en voor de spiegel staan , merken we dat er van alles in ons leeft.: Een vermoeidheid die we niet hadden opgemerkt. Een verlangen dat al weken subtiel aanwezig is. Een onrust die voortdurend onder de oppervlakte aanwezig is. Of juist een onverwachte tevredenheid.
Aandacht werkt als een spiegel. Niet omdat zij iets toevoegt, maar omdat zij zichtbaar maakt wat al aanwezig is.

Niet verbeteren, maar ontmoeten

De diepste vorm van reflectie begint met het ontmoeten van jezelf. Zoals je een goede vriend ontmoet. Met nieuwsgierigheid. en openheid. En met de bereidheid om werkelijk te luisteren. Ook naar delen van jezelf die je liever niet ziet. Juist daar ontstaat ruimte.
Want wat gezien wordt, hoeft niet langer om aandacht te vragen.

Reflecteren: Wat leeft er nu in mij?

Misschien is dit wel een van de belangrijkste vragen die we onszelf kunnen stellen. Wat leeft er op dit moment werkelijk in mij?
Een vraag die ons terugbrengt naar de werkelijkheid van dit moment.
Wanneer we haar zonder haast stellen, ontdekken we vaak dat er meer aanwezig is dan gedacht: Onder de drukte blijkt een verlangen te liggen.
Onder de onrust een behoefte. Onder de boosheid misschien verdriet.
Onder het streven misschien een verlangen om gewoon even te mogen zijn.

De kunst van het zien

In veel spirituele tradities wordt gesproken over bewustzijn als een heldere spiegel. Een spiegel die alles ontvangt. Gedachten, gevoelens, herinneringen, verlangens. Maar die zelf niet wordt aangetast door wat erin verschijnt.
Misschien herken je dat ook in jezelf: een plek die de onrust kan waarnemen zonder zelf onrust te zijn. Een plek die verdriet kan voelen zonder zelf verdriet te worden. Een stille aanwezigheid die alles oordeelloos waarneemt.
Wanneer we daar even rusten, kan er iets veranderen.
We hoeven niet langer mee te gaan met alle hectiek die zich in ons leven aandient. We mogen het ook eenvoudig waarnemen. Zoals een spiegel weerspiegelt.

Jezelf een spiegel voorhouden – Een oefening in reflecteren

Neem ergens vandaag vijf minuten de tijd.
Ga rustig zitten. Leg je telefoon weg. En vraag jezelf alleen af: “Wat leeft er op dit moment in mij?”
Probeer niet direct een antwoord te vinden.
Luister. Voel. Kijk. Alsof je voor een spiegel staat. Niet om jezelf te beoordelen. Maar om jezelf te ontmoeten.
Misschien is dat wel de essentie van reflecteren. Niet terugkijken naar wie je was of wilde zijn. Maar aanwezig zijn bij wie je nu bent.

De ‘binnenkamer’ is misschien wel de plek waar deze ontmoeting kan plaatsvinden. Niet ver weg, maar midden in onszelf. Een stille ruimte waarin we onszelf kunnen zien, voelen en horen — precies zoals we op dit moment zijn. Lees hier meer over de ‘binnenkamer’.

Meld je hier aan voor de maandelijkse brief uit de binnenkamer.

20 mei 202631 juli 2026

De vergeten kracht van DANKBAARHEID

Dankbaarheid is een woord dat wat op de achtergrond is geraakt.

Dankbaarheid heeft plaatsgemaakt voor het gevoel ergens recht op te hebben. Recht op geluk, aandacht, succes, gezondheid of vervulling.
En ongemerkt kan daardoor het gevoel ontstaan dat alles maakbaar en vanzelfsprekend is.

We leven nu eenmaal in een tijd waarin bijna alles direct beschikbaar is.
Met één druk op de knop bestellen we het pakketje wat morgen al in huis is. Antwoorden zijn binnen enkele seconden beschikbaar via AI.
Schreeuwende reclames en social media wijzen ons er constant op dat we een tekort aan iets hebben of iets missen wat anderen wel hebben. Wie voortdurend bezig is met wat ontbreekt, verliest het zicht op wat er al is.

In onze welvaartsmaatschappij raakt het begrip ‘dankbaarheid’ steeds meer op de achtergrond. Misschien is dat wel een kenmerk van deze tijd: we zijn steeds beter geworden in krijgen, maar minder vertrouwd geraakt met dankbaar zijn voor het ontvangen.

Dankbaarheid zit in het kleine

Dankbaarheid vraagt namelijk iets anders van ons. Want pas wanneer we stilstaan, merken we hoeveel ons iedere dag gegeven wordt:
Een gesprek waarin iemand echt luisterde. – Een hand op je schouder. – De rust van de ochtend. – Lucht die je inademt zonder dat je daar iets voor hoeft te doen. – Een mooie zonsopgang – Een moment waarop je even niets hoeft.

Dankbaarheid zit zelden in de grote momenten. Vaak woont ze juist in het kleine en eenvoudige dat we haastig voorbijlopen.

Misschien is dat ook waarom dankbaarheid zo’n transformerende kracht kan hebben. Niet omdat je problemen verdwijnen en ook niet omdat alles plotseling positief wordt. Maar omdat je manier van kijken en beleven verandert.

Hoe voller het leven- Hoe leger het kan voelen

Wie voortdurend gericht is op wat ontbreekt, leeft al snel vanuit schaarste. Er moet altijd iets bij. Meer erkenning. Meer zekerheid. Meer bevestiging.
En hoe voller het leven wordt, hoe leger het soms toch kan voelen.

Dankbaarheid doorbreekt die beweging. Ze brengt je terug naar dit moment. Naar wat er al is.
Misschien is dankbaarheid daarom geen gevoel dat vanzelf ontstaat, maar een innerlijke beleving. Een manier van aanwezig zijn.

Waar ben jij dankbaar voor?

Voor mij helpt een eenvoudig ritueel om dat vergeten gevoel weer toe te laten. Door aan het eind van de dag even stil te zijn en mezelf de vraag te stellen: Waar ben ik dankbaar voor vandaag?

Misschien verschijnt er eerst niets. Maar wanneer je langer stil blijft, komen vaak kleine dingen naar boven.
Zoals b.v. : Een onverwachte ontmoeting. Een positief gesprek. Je aangeraakt voelen door de natuur. Een liefkozing. Of het gevoel van gedragen te worden.

Sommige mensen schrijven iedere avond drie dingen op waarvoor ze dankbaar zijn. Niet als een verplicht ritueel, maar als een oefening in aandacht.
Misschien klinkt dat klein en simpel. Maar juist in dat kleine opent zich soms iets groots.

Want waar dankbaarheid groeit, verandert vaak ook onze verhouding tot het leven. Er komt meer verwondering. Minder vanzelfsprekendheid.
En misschien ontdekken we dan opnieuw dat het leven niet alleen iets is wat we ons moeten toe-eigenen of beheersen, maar ook iets is dat ontvangen mag worden.

ZenCenter

14 februari 202631 juli 2026

wie ben jij zonder gedachten

Er zijn altijd wel gedachten. We kunnen niet zonder. Soms denken we dat we onze gedachten zijn.

Maar er is een moment waarop je denken even stilvalt. Geen oordeel, geen analyse, geen verhaal. Alleen een open, stille aanwezigheid.

Precies in deze kleine interval tussen twee gedachten ervaren veel mensen iets verrassends: rust, helderheid en een diep gevoel van voldoening. Die ruimte is niet leeg in de zin van “niets”. Ze is juist levendig en wakker: een stille achtergrond die er altijd al is, maar die we zelden opmerken omdat het denken voortdurend doorgaat.

Wanneer je aandacht vertraagt en je je gedachten niet meteen volgt, wordt die stille ruimte steeds meer voelbaar. Je hoeft daar niets voor te forceren. Het ontstaat vanzelf wanneer je even stopt met doen en simpelweg aanwezig bent. Bijvoorbeeld door je adem te volgen, te luisteren naar geluiden om je heen of je lichaam van binnenuit te ervaren.

Tussen twee gedachten verschijnt dan spontaan een opening. Hoe vaker je die momenten herkent, hoe vertrouwder ze worden. En hoe vertrouwder ze worden, hoe langer ze blijven. Niet omdat je ze vasthoudt, maar omdat je ontdekt dat ze er altijd al waren.

DE STILTE TUSSEN GEDACHTEN IS GEEN AFWEZIGHEID VAN IETS, HET IS DE AANWEZIGHEID VAN JEZELF

Het koesteren van momenten tussen gedachten lijkt klein, maar de uitwerking is vaak groot — juist omdat je even loskomt van het automatische denken dat normaal je ervaring kleurt. In die stilte zie je scherper. Niet omdat je harder nadenkt, maar omdat de ruis van overtuigingen, interpretaties en verwachtingen even wegvalt. Inzichten komen dan vaak spontaan.

Je ontdekt dat je méér bent dan je gedachten

Tussen twee gedachten ligt een moment van stilte. Kort, subtiel — en vaak onopgemerkt. Toch is juist daar iets bijzonders te vinden: rust zonder moeite, helderheid zonder analyse, aanwezigheid zonder verhaal. Wanneer je die momenten leert herkennen en koesteren, verandert je relatie met denken. Gedachten zijn er nog steeds, maar ze bepalen je niet meer. Je ontdekt dat je méér bent dan wat er in je hoofd verschijnt.

De vraag “Wie ben jij zonder gedachten?” is daarom geen vraag om over na te denken, maar een uitnodiging om te ervaren. In die stilte proef je het antwoord direct: een stille, wakkere aanwezigheid die er altijd al is : Daar begint echte vrijheid, daar begint jij.

ZenCenter – Centrum voor Zingeving

De ‘binnenkamer’ is een levende oefenplek voor wie zoekt naar betekenis en verbinding met een diepere laag in zichzelf en elkaar. Voor coaches, begeleiders, trainers, docenten en ieder die de weg naar binnen kent of opnieuw wil vinden. Lees hier meer

15 januari 202631 juli 2026

Je bent niet alleen

Alleen of verbonden

Soms kun je het gevoel hebben dat je er helemaal alleen voor staat. Dat jij het moet dragen. Dat jij het moet oplossen. Dat je het alleen moet doen en daarvoor anderen niet nodig hebt. Dat gevoel kan zo vanzelfsprekend worden dat je niet eens meer merkt hoe geïsoleerd het je maakt. Niet alleen geïsoleerd van anderen, maar ook van het grotere geheel waar je deel van uitmaakt.

Jouw leven staat niet op zichzelf. Jouw wortels reiken verder terug in de geschiedenis van het leven. In de lange evolutie waarin alles met alles verbonden is. Niet alleen jouw (voor)ouders waar jij uit voortkomt, maar ook ben je verbonden met de natuur en de aarde waar je op leeft. Misschien voelt dat ver weg en is het zelfs onbelangrijk voor je huidige leven. Maar toch, Je draagt het DNA van deze oerbronnen mee in je lichaam en in hoe je je leven vorm geeft.

Ook al sta je voor je gevoel midden in het leven, je bent je meestal niet bewust dat je onderdeel bent van dit grotere geheel. Je bent onlosmakelijk en systemisch verbonden met deze oer-verbindingen. Ze zijn niet verdwenen, maar nog steeds springlevend en verankerd in je lichaam en in je bestaan.

alles is met elkaar verbonden

Je plaatst jezelf op de zijlijn van het leven, als je leeft in een wereld die vooral gericht is op het individu, op autonomie, op zelf doen en zelf dragen. Niets staat werkelijk los. Alles is met elkaar verbonden. Wanneer dat besef vervaagt, kan het leven zwaarder worden en eenzamer. Wat er dan kan ontstaan, is een manier van leven waarin je vooral toekijkt. Je denkt na over het leven. Je regelt het leven. Je probeert het te begrijpen. Maar je neemt er minder aan deel. Alsof je langs de zijlijn staat van een stroom waar je ooit deel van was.

Van oudsher zochten mensen manieren om deze verbinding met hun oerbron te blijven voelen en voeden. Door middel van rituelen, heilige plekken, momenten van samenkomen, het vieren van herinneringen, van stilstaan bij wat groter is dan het individuele leven. In onze tijd zijn veel van deze natuurlijke rituelen naar de achtergrond verdwenen. Niet bewust afgeschaft, maar langzaam vergeten.

wat herinnert jou eraan dat je niet alleen bent, maar deel van iets groters ?

Wat doe jij om je verbonden te voelen met het leven dat je draagt. Wat zou je kunnen doen om de relatie met deze oerbron weer toe te laten? Niet door iets toe te voegen, maar door ruimte te maken. Voor aandacht. Voor stilte. Voor aanwezigheid. Niet om iets terug te halen, maar om weer toegang te krijgen tot wat er altijd al was..

Hier wat tips om de verbinding met deze oerbron te herstellen:

Vertraag en rust in je lichaam. Niet om iets te bereiken, maar om met aandacht zonder oordeel aanwezig te zijn in het nu.
Breng je voorouders weer in beeld en stel je voor dat de lijn verder doorloopt. Dit leven is doorgegeven. Je staat niet alleen.
Zoek regelmatig contact met de natuur. Ga in verbinding met de seizoenen in een natuurlijk levensritme van groei, bloei, loslaten en rust. De natuur herinnert je eraan dat jij deel bent van dezelfde stroom.
Herken dat je gedragen wordt. Door jezelf de vraag te stellen: Wat draagt mij op dit moment?
Creëer een persoonlijk ritueel: bv. een kaars aansteken, een wandeling op een vaste plek. Een moment van aandacht aan het begin of einde van de dag.
Draag een dierbaar voorwerp of een voorwerp uit de natuur dat je herinnert aan jouw verbinding met deze oerkracht.
Deel met anderen wat je normaal alleen draagt.
Zoek niet naar een ervaring. Oerenergie laat zich niet oproepen. Ze wordt zichtbaar wanneer je ophoudt met zoeken en begint met toelaten.

Ben Hoogenboom ZenCenter – Centrum voor Zingeving

Lees hier meer inspirerende artikelen.

Beleving coaching in voormalig klooster. Klik hiervoor meer informatie.

14 oktober 202531 juli 2026

Wie ben ik – Wat maakt mij uniek?

Een veelgehoorde vraag is ‘ Wie ben ik?
Wat maakt mij uniek als mens of als coach? Of waarin kan ik mij onderscheiden in de markt? Wat is mijn ‘unique selling point’. Ieder van ons zal deze vraag herkennen en ooit wel eens op zoek zijn gegaan naar de eigen en unieke uitdrukkingsvorm in het leven.

Ik kan me mijn eigen zoektocht herinneren. Uren mijmerde ik over de zin van het leven en probeerde ik mijn talenten te ontdekken. Meestal kon ik wel wat minpunten benoemen. Dat was niet zo moeilijk.

Na heel wat analyses over mezelf en psychologische tests was ik er nog steeds niet uit. De achterliggende vraag is uiteindelijk van alle tijden: ‘Wie ben ik?’

De vraag ‘wie ben ik?’ brengt je naar binnen

En dan valt het stil. Want deze vraag brengt je naar binnen. Niemand die dit voor jou kan zeggen. Er is geen houvast meer van iemand om je heen. Geen houvast aan diploma’s, aan status en aan al je vrienden in je netwerk. Er is niemand die je kan helpen met het echte antwoord. Geen leraar en geen goeroe,. Je hebt geen houvast aan gebaande paden. Op deze vraag is alleen een volstrekt persoonlijk en uniek antwoord mogelijk.

En misschien dat het antwoord op die vraag ook niet in duidelijke en klare taal voorhanden is. Onze uniekheid laat zich niet afmeten aan standaardbegrippen of laat zich niet in een slimme persoonlijkheidstest tot uitdrukking brengen.

We staan er alleen voor

Ten diepste zullen we beseffen dat de keerzijde van onze uniekheid op eenzaamheid stuit. We staan er alleen voor. Dat is ook de essentie van uniek zijn, want zoals jij is er maar één!

En als we het denken loslaten en proberen in te voelen wat het betekent om contact te maken met deze uniekheid, dan komen we in contact met ons alleen zijn. En daar in die diepte, verscholen tussen angsten, twijfels en verlangens, ligt ons uniek zijn.

Uniek zijn is niet iets wat je kunt maken. Het wordt zichtbaar wanneer je ophoudt te streven, wanneer je jezelf toestaat om te ZIJN. In die ruimte, waar stilte en aandacht samenkomen, ontstaat vanzelf iets bijzonders, iets menselijks. Daar vindt een ontmoeting plaats: van mens tot mens, van hart tot hart.

Als coach beweeg ik vanuit die plek. Niet om te sturen, maar om te verhelderen. Niet om te veranderen, maar om te helpen herinneren wie iemand in wezen al is. Dat maakt ieder gesprek, iedere ontmoeting een klein moment van wederzijdse ontdekking

Wat ga jij doen in dit leven? Durf jij, op de meest beslissende momenten van je leven of je werk te vertrouwen op je eigen hart? En niet te vluchten in de vertrouwde geborgenheid van de groep, de cultuur, de religie of ‘zo hebben we het altijd gedaan’.

En daar in die diepte, verscholen tussen angsten, twijfels en verlangens, ligt ons uniek zijn.

Dat vraagt ook om vertrouwen. Een heel groot vertrouwen en geloof in jouw eigenheid. Ook al is het nog zo lastig en is de ‘hele wereld’ tegen je. Doe wat je moet doen, ook al weet je niet altijd waarom. Ons bestaan is een mysterie. Een onbekendheid waarin elke situatie een persoonlijk antwoord vraagt.

Ben Hoogenboom ZenCenter