Wat zie je als je echt kijkt?
Wanneer we het woord reflecteren horen, denken we vaak aan terugblikken. We kijken terug op een gesprek, een gebeurtenis of een periode in ons leven. Wat ging goed? Wat had anders gekund? Welke lessen kunnen we leren?
Maar misschien schuilt er ook een diepere betekenis in het woord reflecteren.
Reflecteren is als een spiegel waar je in kijkt. Een spiegel kijkt niet terug. Een spiegel kijkt niet naar gisteren en niet naar morgen. Een spiegel laat zien wat er nu is.
Misschien is echte reflectie daarom niet zozeer een oefening in terugblikken, maar een oefening in aanwezig zijn. Niet analyseren, maar waarnemen. Niet verklaren, maar zien wat er nu werkelijk is.
De spiegel van aandacht
De meeste dagen leven we vooral vanuit ons hoofd. We zijn bezig met plannen, het oplossen van problemen en het vervullen van verwachtingen. Daardoor ontstaat gemakkelijk een zekere afstand tot onszelf.
We weten vaak wel wat we doen, maar niet altijd hoe het werkelijk met ons gaat. Pas wanneer we stilvallen en voor de spiegel staan , merken we dat er van alles in ons leeft.: Een vermoeidheid die we niet hadden opgemerkt. Een verlangen dat al weken subtiel aanwezig is. Een onrust die voortdurend onder de oppervlakte aanwezig is. Of juist een onverwachte tevredenheid.
Aandacht werkt als een spiegel. Niet omdat zij iets toevoegt, maar omdat zij zichtbaar maakt wat al aanwezig is.
Niet verbeteren, maar ontmoeten
De diepste vorm van reflectie begint met het ontmoeten van jezelf. Zoals je een goede vriend ontmoet. Met nieuwsgierigheid. en openheid. En met de bereidheid om werkelijk te luisteren. Ook naar delen van jezelf die je liever niet ziet. Juist daar ontstaat ruimte.
Want wat gezien wordt, hoeft niet langer om aandacht te vragen.
Reflecteren: Wat leeft er nu in mij?
Misschien is dit wel een van de belangrijkste vragen die we onszelf kunnen stellen. Wat leeft er op dit moment werkelijk in mij?
Een vraag die ons terugbrengt naar de werkelijkheid van dit moment.
Wanneer we haar zonder haast stellen, ontdekken we vaak dat er meer aanwezig is dan gedacht: Onder de drukte blijkt een verlangen te liggen.
Onder de onrust een behoefte. Onder de boosheid misschien verdriet.
Onder het streven misschien een verlangen om gewoon even te mogen zijn.
De kunst van het zien
In veel spirituele tradities wordt gesproken over bewustzijn als een heldere spiegel. Een spiegel die alles ontvangt. Gedachten, gevoelens, herinneringen, verlangens. Maar die zelf niet wordt aangetast door wat erin verschijnt.
Misschien herken je dat ook in jezelf: een plek die de onrust kan waarnemen zonder zelf onrust te zijn. Een plek die verdriet kan voelen zonder zelf verdriet te worden. Een stille aanwezigheid die alles oordeelloos waarneemt.
Wanneer we daar even rusten, kan er iets veranderen.
We hoeven niet langer mee te gaan met alle hectiek die zich in ons leven aandient. We mogen het ook eenvoudig waarnemen. Zoals een spiegel weerspiegelt.
Jezelf een spiegel voorhouden – Een oefening in reflecteren
Neem ergens vandaag vijf minuten de tijd.
Ga rustig zitten. Leg je telefoon weg. En vraag jezelf alleen af: “Wat leeft er op dit moment in mij?”
Probeer niet direct een antwoord te vinden.
Luister. Voel. Kijk. Alsof je voor een spiegel staat. Niet om jezelf te beoordelen. Maar om jezelf te ontmoeten.
Misschien is dat wel de essentie van reflecteren. Niet terugkijken naar wie je was of wilde zijn. Maar aanwezig zijn bij wie je nu bent.
De ‘binnenkamer’ is misschien wel de plek waar deze ontmoeting kan plaatsvinden. Niet ver weg, maar midden in onszelf. Een stille ruimte waarin we onszelf kunnen zien, voelen en horen — precies zoals we op dit moment zijn. Lees hier meer over de ‘binnenkamer’.
Meld je hier aan voor de maandelijkse brief uit de binnenkamer.