de baas over je gedachten

Gedachten kunnen hardnekkig zijn en je gevangen houden. Het lijkt wel of onze gedachten de baas over ons willen spelen. Als er een gedachte in ons omkomt is het moeilijk om er weerstand aan te bieden. We laten ons er als het ware door meeslepen, in plaats dat wij zelf de baas blijven over deze gedachten.

keuze om gedachten los te laten

We kunnen natuurlijk niet voorkomen dat een gedachte spontaan in ons opkomt. Wel kunnen we een keuze maken of we ons op dit moment laten meenemen of meeslepen door deze gedachte. We kunnen de keuze maken om de gedachte los te laten en ons te richten op het heden. Op deze manier trainen we ons vermogen om ‘onnodige’ gedachten los te laten en aandacht te hebben voor wat we op dit moment waarnemen.

Verleden en toekomst

Gedachten hebben vaak betrekking op het verleden of de toekomst. We kunnen blijven hangen in negatieve gedachten en beelden over het verleden of ons zorgen maken over situaties in de toekomst. Negatieve ervaringen uit het verleden drukken vaak een stempel op toekomstige situaties. We hebben dan direct een (negatief) oordeel over wat we waarnemen.

Zonder oordeel waarnemen

Als we objectief naar onszelf kijken, zoals in onderstaande meditatieoefening, dan creëren we een afstand tussen de waarnemer en datgene wat wordt waargenomen. We stoppen even om etiketten te plakken en kijken zonder oordeel wat er werkelijk is. Wat overblijft is het pure waarnemen. In deze volstrekte openheid worden oude patronen losgelaten en ontstaat ruimte voor inzicht en begrip.

De volgende oefening kan je helpen om objectief je gedachten waar te nemen en de baas te blijven over negatieve gedachten.
Lees deze meditatie heel rustig en richt je tijdens het lezen op datgene wat je voelt…

Meditatie: Waarnemen van gedachten

Breng je aandacht naar binnen en haal een paar keer diep adem. Loop met je aandacht rustig door je lichaam en word je bewust van alle spanningen en gevoelens die je op dit moment ervaart. Door je aandacht op een spanningsgebied te richten zul je merken dat die spanning geleidelijk minder wordt. Neem zo even de tijd om rustig te ontspannen, terwijl je helder en bewust blijft waarnemen wat er bij jezelf gebeurt.

Ga in gedachten eens na hoe jouw dag vandaag is geweest. Welke personen heb je ontmoet of welke situaties hebben zich vandaag voorgedaan. Hoe heb je je hierbij gevoeld? Welke ervaringen zijn je bijgebleven?

Neem één van deze gebeurtenissen die indruk hebben gemaakt in gedachte en beleef het opnieuw alsof je naar een film kijkt. Probeer afstand te houden tussen jou en dit ‘filmbeeld’. Ga niet opnieuw helemaal op in de situatie, maar blijf helder en bewust waarnemen wat er bij jezelf gebeurt.

Let vooral op je gevoelens. Als het een plezierige gebeurtenis was, dan voel je je misschien blij. Bij een vervelende gebeurtenis misschien verdrietig of boos. Voel bewust wat het beeld met je doet. Zowel fysiek als emotioneel.

Neem nu een persoon in je gedachten, die bij deze situatie betrokken was. Dit kan een collega, chef, partner, vriendin, buurvrouw, of iemand anders zijn.
Zet het beeld van die persoon zo duidelijk mogelijk voor je. Ga echter niet in het beeld en houdt afstand tussen jezelf en het beeld.

Voel wat dit beeld met je doet. Wees bewust van eventuele emoties en voel of er ergens in je lichaam spanning ontstaat. Misschien voel je spierspanning in je maag of merk je dat je kaaksperen zich aanspannen. Neem die spanning of die emoties waar zonder een oordeel te hebben.

Laat het beeld van die persoon enkele malen in je gedachten komen en merk op dat je gevoelens ten aanzien van die persoon langzamerhand neutraler of milder worden.

Laat de beelden nu los en concentreer je weer op je fysieke lichaam en je gevoelens. Word je weer bewust van de omgeving waarin je bent en haal een paar keer diep adem.

Blijf nog enkele minuten rustig zitten en voel wat deze meditatie met je heeft gedaan en welke inzichten het je heeft gebracht.

Lees hier meer over de trainingen of retraites van ZenCenter

12 oktober 202419 februari 2025

Jij bent niet je rugzak

Ieder heeft in het leven een rugzak die we met ons meedragen. Deze rugzak is gevuld met met meningen, oordelen, positieve en negatieve ervaringen. Is jouw rugzak een lust of een last?

Wat draag jij met je mee?

Onze rugzak is gevuld met alles wat we in het leven hebben vergaard. Wat we hebben meegekregen van onze ouders, de opvoeding en opleidingen. En alle levenservaringen, die ons hebben gevormd tot wie we zijn of denken te zijn. Een verzameling van fijne herinneringen of juist traumatische gebeurtenissen. Een rugzak vol met emoties, gevoelens en gedachten, die we met ons meedragen en die op onze ‘harde schijf’ zijn ingebrand.

Zo een rugzak heeft voordelen, want het geeft een gevoel van zekerheid en controle over het leven. Het geeft de kaders aan waarin we ons veilig en vertrouwd kunnen bewegen. Misschien heb jij ook mooie dingen verzameld, die je tot steun zijn in je leven.
Maar het heeft ook nadelen. De inhoud van je rugzak kan je ook in de weg zitten of te zwaar op je schouders drukken, waardoor je je misschien afzet tegen situaties of personen. Je kunt verstrikt raken in het web van aannames, emoties en verwachtingen over wie je bent en wie je moet zijn.

Inventarisatie van gevoelens en gedachten

Op momenten dat de last te zwaar wordt kun je onderzoeken of alles wat je verzameld hebt nog wel nodig is en of er niet iets opgeruimd kan worden. Maak een inventarisatie van jouw rugzak. Schrijf eens op waar je tegen aan loopt. Welke gedachten of gevoelens zitten je in de weg. Wat drukt nu zwaar op je schouders en staat dit nog in het nu. Waar zou je afscheid van willen nemen en wat wil je absoluut behouden. Welke (oude) verhalen kom je tegen die op dit moment niet meer actueel zijn.

Ooit is het belangrijk voor je geweest

Bedank in gedachten alles wat nu weg kan, want ooit is het belangrijk voor je geweest of heeft het je (onbewust) iets geleerd, hoezeer je je er misschien tegen verzet. Door het op te schrijven of te benoemen breng je ordening aan en maak je duidelijk welke thema’s echt belangrijk zijn om aan te werken. Realiseer je dat jij niet je rugzak bent en dat je als een objectieve waarnemer naar de inhoud kunt kijken. Geen gemakkelijke opgave, maar de moeite waard om grote schoonmaak te houden en opnieuw richting te geven aan je leven.

Meditatie of een stiltewandeling kan je helpen om je mind leeg te maken en te voelen wat je hart je ingeeft, waardoor je je kunt bevrijden van de last van je rugzak en weer open staat voor het nieuwe en onverwachte….

Ben Hoogenboom/ZenCenter

3 oktober 202329 december 2025

Oefening in waarnemen

Vanuit een luie stoel kijken naar jouw leven

De training ‘zingeving in de praktijk’ begint doorgaans met een oefening in waarnemen. Waarnemen is een bewuste en objectieve manier van registreren van gedrag, gevoelens en gedachten. Zo leer je om van een afstand te kijken naar jouw leven, zonder een oordeel te geven over wat je aantreft. Alsof je ontspannen in een theater zit en vanuit je luie stoel naar het podium kijkt, waar jouw leven zich afspeelt. Je ziet jezelf daar met al je emoties van pijn en verdriet, maar ook met alle positieve en plezierige levenservaringen.

Antwoorden op levensvragen

De oefening ‘waarnemen’, helpt je om antwoorden te vinden op levensvragen of belemmeringen te constateren op jouw weg naar een betekenisvol leven. Je ontdekt hoe je eigen patronen kunt doorzien en loslaten. Maar ook als coach of hulpverlener is het van belang om met jouw client oordeelloos in verbinding te zijn. Of zoals in het boeddhisme wordt gezegd: Elke ontmoeting mag als een volstrekt nieuwe ervaring worden gezien, zonder de ballast van oude mindsets.

Op deze manier waarnemen betekent dat je als het ware als een derde persoon kijkt naar een persoonlijke gebeurtenis of belangrijke levensvragen. Hierdoor kun je ervaringen of gevoelens bij jezelf of bij een ander beter begrijpen en het een plaats geven. Je wordt bewuster van de situatie.

Leesmeditatie waarnemen

Hieronder vind je een korte leesmeditatie om jezelf waar te nemen en de aandacht naar binnen te richten. Zoek voor deze leesmeditatie, die een ontspannende werking kan hebben, een rustige plek waar je kunt zitten en waar je niet wordt afgeleid. Lees de oefening eerst rustig door en neem daarna de tijd om met gesloten ogen de oefening te herhalen en de woorden tot je door te laten dringen.

Breng de aandacht naar jezelf

Laat al het andere buiten jou los en breng je aandacht naar jezelf. Voel hoe je zit op je stoel en neem rustig waar wat er op dit moment allemaal bij jezelf gebeurt. Kijk of je vanuit een ontspannen nieuwsgierigheid jezelf kunt waarnemen.

Let op je ademhaling. Hoe gaat je ademhaling? Haal rustig en ontspannen adem. Neem even de tijd om je ademhaling te volgen. Probeer bij dit alles bewust en aandachtig te blijven, alsof het de eerste keer is dat je je adem zo ervaart.

Wees bewust van je lichaam en merk op of je ergens gevoelens of emoties ervaart, zonder daar een oordeel over te hebben. Neem het waar als een toeschouwer die naar een spannende film zit te kijken. Je hoeft niets te veranderen.

Zijn er misschien gedachten die je afleiden van deze waarneming. Probeer ook deze gedachten rustig waar te nemen, zonder je ermee te verbinden. Laat ze maar als wolken overdrijven. En ook nieuwe gedachten laat je weer gaan.

Richt je aandacht nu op je gezicht en voel of je de spieren van je gezicht kunt ontspannen. Het kan je helpen om contact te maken met je innerlijke glimlach en voel hoe hierbij de spieren van je gezicht op een plezierige manier ontspannen. Loop in gedachten nu eens rustig door je hele lichaam en neem waar of je ergens spanning of weerstand tegenkomt. Begin in je hoofd en loop in gedachten langzaam naar je voeten. Neem bij elk onderdeel even rustig de tijd om te voelen wat je voelt en laat bij elke uitademing maar wat spanning wegstromen. Het kan zijn dat er tijdens deze reis intuïtief woorden of beelden bij je opkomen.

Probeer tot slot nog enkele minuten te genieten van de ontspanning die je voelt. En neem de tijd om de gebeurtenissen van de reis een plek te geven.

Deze oefening kun je dagelijks doen of voorafgaand aan een meditatie.

Je bent van harte welkom voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Maak een belafspraak via het contactformulier of mail naar ZenCenter: info@zencenter.nl.