Eenzaamheid

Een gevoel van innerlijke leegte – soms te midden van anderen.

Eenzaamheid. Het is een gevoel dat we allemaal wel kennen. Soms wanneer je alleen bent, maar net zo goed in een groep, of midden in een verjaardag, omringd door gesprekken en vrolijk gelach. En toch kan er dan dat stille gevoel zijn: ik hoor er niet bij.

Ik ken zelf ook momenten van los staan. Van niet weten hoe ik me kan verbinden, of waar ik eigenlijk bij hoor. Soms voel ik me dan verdwaald in mezelf, alsof ik mijn eigen kern kwijt ben. Wat dan blijft is verveling, leegte, en als dat langer duurt, kan dat zomaar in sombere of zelfs depressieve gevoelens over gaan.

Verbonden met jezelf

eenzaamheid, in gesprek met eenzaamheid, eenzaamEenzaamheid is niet simpelweg een gebrek aan mensen om je heen. Het is meer een gebrek aan verbondenheid. Verbondenheid voelen met anderen, maar misschien nog wel meer met jezelf.

Eenzaamheid kan zich op verschillende manieren laten zien. Zeker ook bij jongeren, die nog op zoek zijn naar nieuwe verbindingen. Het gevoel om ergens bij te horen:  in vriendengroepen, in hun beginnende relaties, in de keuze naar een loopbaan en in het zoeken naar hun eigenheid in een complexe wereld.

Wanneer je te snel meegaat met de groep of jezelf te makkelijk aanpast om er maar bij te horen, kan dat een innerlijk gevoel van leegte geven. Want verbondenheid die gebaseerd is op aanpassen in plaats van echtheid, voelt uiteindelijk niet als echte verbinding. Dan raak je los van je eigen kern, je eigen gevoelens en je essentie. En juist daar ontstaat een diepe vorm van eenzaamheid.

Wat eenzaamheid ook is – het verdient aandacht. Niet om het uit de weg gaan, maar om ermee in gesprek te gaan.

eenzaamheid, in gesprek met eenzaamheid, eenzaam,Wanneer je het contact met jezelf verliest, raak je ook de wereld buiten je kwijt. Dan voelt het alsof er een muur staat tussen jou en het leven. Juist op die momenten kan het waardevol zijn om niet weg te lopen van de eenzaamheid, maar er juist mee in gesprek te gaan. 

Werkelijke verbondenheid begint bij trouw blijven aan jezelf. Het belangrijkste is om daarbij in het hier en nu te blijven. Wanneer je met aandacht bij dit moment bent, bij je adem en bij de grond onder je voeten,  dan verandert er iets. Je voelt weer, je ervaart weer verbondenheid en eenheid.

De ervaring dat je verbonden bent met jezelf of met iets groters

eenzaamheid, eenzaam, in gesprek met eenzaamheid,In het nu vallen dualiteiten weg.  Er is geen verleden en geen toekomst, geen oordeel en geen vergelijking. Alleen jij, hier, nu. En in dat moment kan een glimp ontstaan van eenheid: de ervaring dat je verbonden bent met jezelf, of met iets groters en daarin nooit alleen kunt zijn.

Deze intieme verbinding kun je op verschillende manieren voeden. Door stilte,  een meditatie of een wandeling in de natuur. Of door creativiteit,  een hobby, waarin je je kunt uitleven of werk dat je energie geeft. Het maakt niet uit welke vorm je kiest, zolang het je helpt om terug te keren naar je kern.

Eenzaamheid hoeft dus geen vijand te zijn. Het kan een gids zijn die je telkens weer herinnert aan wat er écht toe doet: aanwezig zijn, in verbinding met jezelf. En vanuit die verbondenheid ontstaat er vanzelf ruimte om je ook weer open te stellen voor de ander. 

eenzaamheid, eenzaam, in gesprek met eenzaamheid,

“Verbondenheid is de stille zekerheid dat je gedragen wordt, ook als niemand je vasthoudt”.

 

Tips om om te gaan met eenzaamheid

Wanneer je momenten van eenzaamheid ervaart, helpen je mogelijk onderstaande tips.

Verbinding met de buitenwereld

Kies iets wat je uit je isolement haalt en je een gevoel van betekenis geeft. Dat kan een hobby zijn, werk waarin je opgaat, of vrijwilligerswerk – bijvoorbeeld bij de voedselbank of een andere plek waar je van waarde kunt zijn. Soms moet je daarvoor uit je comfortzone komen en uit je negatieve gedachtestroom.

Verbinding met je binnenwereld

Neem bewust tijd om stil te worden. Dat kan via meditatie, ademhalingsoefeningen of een wandeling. Probeer om meer in het ‘hier en nu’ te leven en je zintuigen te gebruiken, zonder er gelijk (oude) oordelen aan te verbinden. Volg bewust je adem en voel hoe je voeten de grond raken. Zo valt de dualiteit van gedachten weg en ontstaat er rust.

eenzaamheid, in gesprek met eenzaamheid, eenzaam, In verbinding met iets groters

Ergens diep in jou is een bron – je zou het een innerlijke kracht, een stiltepunt of een goddelijke kern kunnen noemen. In moeilijke momenten kun je je hierop afstemmen. Het herinnert je eraan dat je altijd deel uitmaakt van een groter geheel. In deze bron is eenheid, of non-dualiteit, en vanuit die plek hoef je je nooit werkelijk alleen te voelen.

Balans tussen binnen en buiten

Beide kanten versterken elkaar. Wanneer je verbonden bent met jezelf én met anderen, ervaar je een gevoel van eenheid. Eenzaamheid verliest haar kracht zodra je voelt dat je zowel in jezelf als in de wereld thuis kunt zijn.

Eenzaam en toch niet alleen

De inspiratieda ‘In gesprek met eenzaamheid’ is een ééndaagse training in het ontdekken van nieuwe verbindingen. En om te ervaren dat je niet alleen bent – ook als je je alleen vóelt. Want diep in ons leeft een onverwoestbare verbondenheid, als een plek die nooit afgesneden is.

Spreekt het je aan om deel te nemen aan deze inspiratiedag? Wellicht begeleid je mensen als trainer of coach of heb je ervaring met gevoelens van eenzaamheid? Je bent welkom!

Meld je hier aan  voor de Inspiratiedag “In gesprek met eenzaamheid’  op 19 december

Een ontmoeting van hart tot hart

Tijdens mijn jarenlange ervaring als manager en later als coach en opleider bij IMC Mensontwikkeling en ZenCenter heb ik veel persoonlijke gesprekken gevoerd met cliënten en cursisten. Niet de gewone gesprekken bij de koffiemachine, maar gesprekken waarin we beiden iets van onszelf lieten zien. Een ontmoeting van ‘hart tot hart’.

In deze verdiepende gesprekken gebeurde er vaak iets bijzonders. Iets dat me soms zo maar kon overvallen. Het gevoel van een hechte en warme verbinding, waarin onze zielen elkaar leken te raken. Het maakte dan ook niet meer uit of ik me irriteerde aan die ander, Ik keek er als het ware doorheen en zag alleen de pure mens, de unieke persoon die, misschien net als ik, worstelde met zijn of haar aardse bestaan.

Een spirituele intimiteit

Het contact met de pure mens achter de mens ontroert mij. Het lijkt of ik in deze ontmoeting ook mijzelf tot in mijn diepste wezen ontmoet. In dit contact valt de dualiteit weg van jou en van mij en zijn we één.

 Op zo een moment ben ik bewust van mijzelf in het hier en nu. Ik ervaar een kracht waarin ik word opgetild naar een bijzondere hoogte van aandacht en concentratie. Deze verbinding ervaar ik als een spirituele intimiteit. De ander staat ego-loos voor me, naakt en onbeschermd. En ik sta daar ego-loos en naakt tegenover. Het maakt me nederig en diep dankbaar om rechtsreeks in het ‘hart van de ander’ te mogen kijken.

Een diep verlangen om geraakt en gezien te worden

Er is een diep verlangen in elk mens om in het hart geraakt en gezien te worden. Ik hoor dat ook terug in de gesprekken die ik heb gehad met deelnemers aan trainingen. Dit verlangen wordt duidelijker in een wereld waar tegenstellingen zich verharden en onzekerheid en angst vaker doorklinken. Misschien herken je ook die momenten waarin je tijdens een gesprek in je ziel bent geraakt. De coach of begeleider heeft je geholpen om de weg naar huis te vinden en heeft je weer in verbinding gebracht met jouw essentie en daarmee met antwoorden op jouw levensvragen.

Wakker worden!

De Boeddhistische grondbeginselen kunnen ons over deze verbinding met de ander én vooral over de verbinding met onszelf heel wat leren. De reis naar het hart begint met bewustwording. Het vraagt ons om ‘wakker te worden’ en onszelf ten diepste te aanvaarden. Dat is al een hele opgave, want we zijn niet zo gewend om naar onszelf te kijken, laat staan onszelf te accepteren en tevreden te zijn met wie we zijn.

Deze vorm van Zen Coaching is een uitnodiging om een balans te creëren tussen Oosterse en Westerse denkbeelden in coaching of begeleiding. Zen Coaching is een mystieke weg en tegelijkertijd een praktische weg die aan onze resultaatgerichte westerse wereld een dimensie toevoegt waarin ‘aandacht en mededogen meer ruimte krijgen.

Modellen en technieken kunnen waardevol zijn om de rationele geest te ondersteunen, maar de werkelijke antwoorden komen diep van binnen, uit de stilte van de verbinding ‘van hart tot hart’.

Ben Hoogenboom Centrum voor Zingeving