Er is een moment waarop het stil wordt. Geen afleiding. Geen gesprek. Geen volgende stap. En toch… ontstaat er onrust. Alsof er meteen iets opgevuld moet worden.
Wie herkent het niet. Een ongemakkelijk moment tijdens een gesprek. Koortsachtig zoeken naar onderwerpen. Naar invulling. Het gevoel uit verbinding te zijn.
Wat is ‘uit verbinding zijn’? Het is het moment waarop je niet meer echt aanwezig bent — niet bij de ander, en ook niet bij jezelf. Je schiet in je hoofd, gaat nadenken over wat je moet zeggen, hoe je overkomt, of wat de ander van je vindt. De spontaniteit verdwijnt. Het gesprek wordt iets wat je moet doen in plaats van iets wat gebeurt. Stilte tijdens een gesprek kan je uit verbinding halen. Het is niet dat er geen contact is . Het is dat het contact zijn vanzelfsprekendheid verliest en iets wordt wat je probeert te sturen.
Ik vraag me af: Wat gebeurt er als we die stilte niet doorbreken? Als we niet meteen iets doen, zeggen of bedenken. Maar gewoon stil blijven. Niet omdat het moet. Maar om te zien wat er verschijnt.
Want onder die neiging om te vullen, te verbeteren of te sturen… ligt een stille ruimte. Een moment tussen twee gedachten waarin niets hoeft. Als je daar heel even durft te blijven — zonder direct iets te zeggen, zonder het ongemak weg te duwen — kan er iets verschuiven.
De spanning zakt. Je komt terug in jezelf. En van daaruit ontstaat er weer echt contact. Niet gemaakt. Niet bedacht. Maar eenvoudig, levend en direct. Misschien is verbinding dus niet iets wat je hoeft te creëren, maar iets wat verschijnt wanneer je het even niet probeert.
Het is niet de stilte die onrustig maakt… maar wat er in ons beweegt zodra het stil wordt.
Monnikenwerk – de kracht van aandacht in het kleine
“Het is monnikenwerk…Dat zei een monnik tegen me, terwijl hij het onkruid wiedde op de kleine begraafplaats van de Willibrords abdij.”
Wat is Monnikenwerk?
Ik zit op een bankje in de zon bij de kleine begraafplaats. De abdij is een plek waar ik vaker kom. Om stil te zijn en om even niets te hoeven. Gewoon wat lezen, wandelen, mijmeren.
Ik voel me op deze plek één met de natuur. Een met mezelf en met het leven. Alsof er niets ontbreekt. Alsof het leven, precies zoals het zich nu aandient, genoeg is.
Op de begraafplaats zie ik een oude monnik. Voorovergebogen, op zijn knieën en met zijn handen in de aarde. Hij wiedt het onkruid, langzaam, aandachtig en zonder haast.
Ik wil hem eigenlijk niet storen in zijn bijna meditatieve werk. Wanneer ik hem toch aanspreek en zeg dat het mooi opknapt, glimlacht hij en zegt: “Het is echt monnikenwerk hoor.”
En ergens raakt dat. Monnikenwerk is niet iets groots. Het zit in het kleine. In aandacht. In zorg. En in het bijna onbeduidende dat wat niemand ziet, maar wat alles draagt.
Monnikenwerk in je eigen leven
Misschien herken je het. Dat het leven soms zwaar voelt. Als je vastzit in zorgen en verplichtingen. Als je blijft zoeken maar niet echt vindt. En tegelijk zijn er ook andere momenten waarop alles even stilvalt. Waarop niets hoeft. Waarop het leven precies goed voelt.
Monnikenwerk gaat niet over grote inzichten. Maar over aanwezig zijn bij wat er al is. Zoals die monnik: zonder haast en met aandacht. Aanwezig zijn in elke activiteit of in elk gesprek brengt je misschien wel bij de diepste betekenis van het leven.
Stil staan
En dan helpt het voor mij ook om ook even stil te staan. Niet meteen iets op te lossen. Alleen maar een bewuste aanwezigheid in de dingen die je doet. Net zoals die monnik. Met zijn handen in de aarde. Zonder haast, en met aandacht voor de kleine, soms onbeduidende dingen.
Misschien zit zingeving niet in het vinden van grote antwoorden. Maar in juist deze kleine momenten van aandacht in het leven. In het voelen dat je er bent. Hier. Nu, op dit moment.
Geleide meditatie: Van kloostertuin naar binnentuin
Misschien heb je zin om mee te voelen in dit thema door middel van een korte geleide meditatie. Deze mediatie heet van kloostertuin naar binnentuin. Wat vraagt er in jouw binnentuin om gezien te worden?
Zoek een plek waar je rustig kunt zitten of liggen zonder gestoord te worden. Misschien ben je in gedachten op een mooie plek in de natuur waar je je helemaal op je gemak en ontspannen kunt voelen. Een veld met bloemen, op het strand , aan het water of een andere rustgevende plek.
Voel je één met je omgeving en misschien hoor of voel je de sensatie van de wind, de golven of het gefluit van de vogels om je heen.
Breng nu je aandacht naar je lichaam en loop in gedachten door je lichaam vanaf je tenen naar hoofd. Neem hiervoor rustig de tijd. Als een deel van je lichaam aandacht vraagt, blijf dan daar even bij, zonder oordeel en met liefdevolle aandacht.
Breng zo ook je aandacht naar je ademhaling. Voel je adem op en neer gaan in je lichaam en probeer de adem tot onderin je buik te voelen. Stel je voor dat daar onderin je buik een open ruimte is waar je je de adem kunt ontvangen en vanwaar de adem ook weer je buik vult. Blijf zo even je adem rustig volgen, zonder er iets aan te veranderen.
Jouw binnentuin
Stel je voor dat jouw innerlijke wereld een tuin is. Zoals ook de monnik met aandacht en zorg de tuin onderhoudt, zo kun je ook zorgen voor jouw ‘tuin’.
Hoe ziet jouw tuin eruit? Is het dichtbegroeid? Rustig… of wat rommelig? Misschien is er iets wat aandacht trekt. Een plek in de tuin die wat extra zorg kan gebruiken. Loop er eens rustig naartoe. En kijk ernaar…zoals de monnik dat deed. Zonder haast. Zonder oordeel. En stel jezelf dan de vraag: Wat vraagt hier om gezien te worden? Waar is aandacht en zorg voor nodig? Welke verhalen kom je tegen? Oude verhalen of ervaringen van vroeger. Gevoelens of gedachten.
Blijf daar even bij. Misschien merk je dat je iets wilt veranderen in jouw binnentuin. Zoals je in een tuin iets kunt snoeien, wieden, opruimen of nieuwe planten poten. Maak jouw binnentuin in gedachten zodat jij je er prettig en ontspannen in voelt. Wat wil je behouden of wat kan er weg. Voel wat deze verandering in je tuin met je doet.
En besef ..dat je altijd terug kunt keren naar jouw binnentuin om te zien of er zorg of onderhoud nodig is.
Breng je aandacht dan weer langzaam terug naar je ademhaling. Voel je lichaam. De plek waar je zit of ligt. En als je er klaar voor bent…open je rustig je ogen. Neem de aandacht voor het kleine mee in je dagelijkse leven. Zoals ook de monnik zorg draagt voor de tuin… zo kun jij, stap voor stap, zorgen voor wat er in jouw tuin leeft…….
De binnenkamer : een actiedag voor jouw monnikenwerk
De binnenkamer is een eendaagse bijeenkomst waarin je vertraagt, stil wordt en opnieuw contact maakt met wat er in jou leeft.
Ik zie nog het beeld voor me van de man die voor een kledingwinkel stond te wachten. Zijn vrouw was in de winkel om een nieuwe jurk uit te zoeken. De man stond er wat lusteloos bij. Zo te zien in gedachten verzonken over wat hij op zijn vrije dag allemaal had kunnen doen. Werken aan zijn boot of die reparatie aan zijn auto uitvoeren. Allemaal klusjes die hem meer aanspraken dan nu te gaan winkelen met zijn vrouw.
De man stond er verveeld en wat knorrig bij. Eigenlijk was hij niet hier en ook niet thuis. Eigenlijk was hij NERGENS.
Hoe vaak was ik zelf met aandacht aanwezig?
Dit beeld bracht me met een schok tot de werkelijkheid. Hoe vaak was ik zelf met aandacht aanwezig bij de dingen die ik deed. Enkele weken later ging ik winkelen met mijn vrouw. Zij wilde graag een nieuwe jurk en had me gevraagd mee te gaan. Ik had ook wel wat andere dingen willen doen die dag, maar koos er toch voor om met haar mee te gaan om samen met haar op zoek te gaan naar een nieuwe jurk.
We spraken over de kleur en het soort jurk waar haar voorkeur naar uitging. We liepen de winkel van haar keuze binnen en samen keken we in de rekken, om de jurk van haar dromen te vinden. Af en toe haalde ik zelf een jurk uit het rek en gaf aan dat deze jurk haar wel heel mooi zou kunnen staan. Natuurlijk was dit laatste wel haar eigen keuze, maar ik bemerkte dat het toch energie gaf om zo met aandacht te winkelen. Tevreden liepen we beiden de winkel uit. Nog even vriendelijk groetend naar de man die bij de deur blijkbaar op zijn vrouw stond te wachten….
Aandacht als levenskunst
Ik ben aandacht steeds meer gaan waarderen als een levenskunst. Een bewuste keuze om energie te richten of te focussen op een bezigheid of op een gesprek. Bewust aandacht geven aan bezigheden, gesprekken en uitingen geeft niet alleen plezier en energie, maar vergroot ook de persoonlijke bewustwording en de kwaliteit van het mens-zijn.
Ik kom voor onze trainingen vaak in Conferentiecentrum Samaya waar aandacht voelbaar is. Aandacht voor de klanten, aandacht voor het eten, aandacht voor een schone ruimte met verse bloemen. Kortom aandacht voor de kleinste details. En dat is voelbaar, merkbaar en uitermate prettig.
Herken je die momenten van oprechte aandacht? En hoe werkt dat voor jou?
Er zijn altijd wel gedachten. We kunnen niet zonder. Soms denken we dat we onze gedachten zijn.
Maar er is een moment waarop je denken even stilvalt. Geen oordeel, geen analyse, geen verhaal. Alleen een open, stille aanwezigheid.
Precies in deze kleine interval tussen twee gedachten ervaren veel mensen iets verrassends: rust, helderheid en een diep gevoel van voldoening. Die ruimte is niet leeg in de zin van “niets”. Ze is juist levendig en wakker: een stille achtergrond die er altijd al is, maar die we zelden opmerken omdat het denken voortdurend doorgaat.
Wanneer je aandacht vertraagt en je je gedachten niet meteen volgt, wordt die stille ruimte steeds meer voelbaar. Je hoeft daar niets voor te forceren. Het ontstaat vanzelf wanneer je even stopt met doen en simpelweg aanwezig bent. Bijvoorbeeld door je adem te volgen, te luisteren naar geluiden om je heen of je lichaam van binnenuit te ervaren.
Tussen twee gedachten verschijnt dan spontaan een opening. Hoe vaker je die momenten herkent, hoe vertrouwder ze worden. En hoe vertrouwder ze worden, hoe langer ze blijven. Niet omdat je ze vasthoudt, maar omdat je ontdekt dat ze er altijd al waren.
DE STILTE TUSSEN GEDACHTEN IS GEEN AFWEZIGHEID VAN IETS, HET IS DE AANWEZIGHEID VAN JEZELF
Het koesteren van momenten tussen gedachten lijkt klein, maar de uitwerking is vaak groot — juist omdat je even loskomt van het automatische denken dat normaal je ervaring kleurt. In die stilte zie je scherper. Niet omdat je harder nadenkt, maar omdat de ruis van overtuigingen, interpretaties en verwachtingen even wegvalt. Inzichten komen dan vaak spontaan.
Je ontdekt dat je méér bent dan je gedachten
Tussen twee gedachten ligt een moment van stilte. Kort, subtiel — en vaak onopgemerkt. Toch is juist daar iets bijzonders te vinden: rust zonder moeite, helderheid zonder analyse, aanwezigheid zonder verhaal. Wanneer je die momenten leert herkennen en koesteren, verandert je relatie met denken. Gedachten zijn er nog steeds, maar ze bepalen je niet meer. Je ontdekt dat je méér bent dan wat er in je hoofd verschijnt.
De vraag “Wie ben jij zonder gedachten?” is daarom geen vraag om over na te denken, maar een uitnodiging om te ervaren. In die stilte proef je het antwoord direct: een stille, wakkere aanwezigheid die er altijd al is : Daar begint echte vrijheid, daar begint jij.
De ‘binnenkamer’ is een levende oefenplek voor wie zoekt naar betekenis en verbinding met een diepere laag in zichzelf en elkaar. Voor coaches, begeleiders, trainers, docenten en ieder die de weg naar binnen kent of opnieuw wil vinden. Lees hier meer
Soms kun je het gevoel hebben dat je er helemaal alleen voor staat. Dat jij het moet dragen. Dat jij het moet oplossen. Dat je het alleen moet doen en daarvoor anderen niet nodig hebt. Dat gevoel kan zo vanzelfsprekend worden dat je niet eens meer merkt hoe geïsoleerd het je maakt. Niet alleen geïsoleerd van anderen, maar ook van het grotere geheel waar je deel van uitmaakt.
Jouw leven staat niet op zichzelf. Jouw wortels reiken verder terug in de geschiedenis van het leven. In de lange evolutie waarin alles met alles verbonden is. Niet alleen jouw (voor)ouders waar jij uit voortkomt, maar ook ben je verbonden met de natuur en de aarde waar je op leeft. Misschien voelt dat ver weg en is het zelfs onbelangrijk voor je huidige leven. Maar toch, Je draagt het DNA van deze oerbronnen mee in je lichaam en in hoe je je leven vorm geeft.
Ook al sta je voor je gevoel midden in het leven, je bent je meestal niet bewust dat je onderdeel bent van dit grotere geheel. Je bent onlosmakelijk en systemisch verbonden met deze oer-verbindingen. Ze zijn niet verdwenen, maar nog steeds springlevend en verankerd in je lichaam en in je bestaan.
alles is met elkaar verbonden
Je plaatst jezelf op de zijlijn van het leven, als je leeft in een wereld die vooral gericht is op het individu, op autonomie, op zelf doen en zelf dragen. Niets staat werkelijk los. Alles is met elkaar verbonden. Wanneer dat besef vervaagt, kan het leven zwaarder worden en eenzamer. Wat er dan kan ontstaan, is een manier van leven waarin je vooral toekijkt. Je denkt na over het leven. Je regelt het leven. Je probeert het te begrijpen. Maar je neemt er minder aan deel. Alsof je langs de zijlijn staat van een stroom waar je ooit deel van was.
Van oudsher zochten mensen manieren om deze verbinding met hun oerbron te blijven voelen en voeden. Door middel van rituelen, heilige plekken, momenten van samenkomen, het vieren van herinneringen, van stilstaan bij wat groter is dan het individuele leven. In onze tijd zijn veel van deze natuurlijke rituelen naar de achtergrond verdwenen. Niet bewust afgeschaft, maar langzaam vergeten.
wat herinnert jou eraan dat je niet alleen bent, maar deel van iets groters ?
Wat doe jij om je verbonden te voelen met het leven dat je draagt. Wat zou je kunnen doen om de relatie met deze oerbron weer toe te laten? Niet door iets toe te voegen, maar door ruimte te maken. Voor aandacht. Voor stilte. Voor aanwezigheid. Niet om iets terug te halen, maar om weer toegang te krijgen tot wat er altijd al was..
Hier wat tips om de verbinding met deze oerbron te herstellen:
Vertraag en rust in je lichaam. Niet om iets te bereiken, maar om met aandacht zonder oordeel aanwezig te zijn in het nu.
Breng je voorouders weer in beeld en stel je voor dat de lijn verder doorloopt. Dit leven is doorgegeven. Je staat niet alleen.
Zoek regelmatig contact met de natuur. Ga in verbinding met de seizoenen in een natuurlijk levensritme van groei, bloei, loslaten en rust. De natuur herinnert je eraan dat jij deel bent van dezelfde stroom.
Herken dat je gedragen wordt. Door jezelf de vraag te stellen: Wat draagt mij op dit moment?
Creëer een persoonlijk ritueel: bv. een kaars aansteken, een wandeling op een vaste plek. Een moment van aandacht aan het begin of einde van de dag.
Draag een dierbaar voorwerp of een voorwerp uit de natuur dat je herinnert aan jouw verbinding met deze oerkracht.
Deel met anderen wat je normaal alleen draagt.
Zoek niet naar een ervaring. Oerenergie laat zich niet oproepen. Ze wordt zichtbaar wanneer je ophoudt met zoeken en begint met toelaten.
Een veelgehoorde vraag is ‘ Wie ben ik? Wat maakt mij uniek als mens of als coach? Of waarin kan ik mij onderscheiden in de markt? Wat is mijn ‘unique selling point’. Ieder van ons zal deze vraag herkennen en ooit wel eens op zoek zijn gegaan naar de eigen en unieke uitdrukkingsvorm in het leven.
Ik kan me mijn eigen zoektocht herinneren. Uren mijmerde ik over de zin van het leven en probeerde ik mijn talenten te ontdekken. Meestal kon ik wel wat minpunten benoemen. Dat was niet zo moeilijk.
Na heel wat analyses over mezelf en psychologische tests was ik er nog steeds niet uit. De achterliggende vraag is uiteindelijk van alle tijden: ‘Wie ben ik?’
De vraag ‘wie ben ik?’ brengt je naar binnen
En dan valt het stil. Want deze vraag brengt je naar binnen. Niemand die dit voor jou kan zeggen. Er is geen houvast meer van iemand om je heen. Geen houvast aan diploma’s, aan status en aan al je vrienden in je netwerk. Er is niemand die je kan helpen met het echte antwoord. Geen leraar en geen goeroe,. Je hebt geen houvast aan gebaande paden. Op deze vraag is alleen een volstrekt persoonlijk en uniek antwoord mogelijk.
En misschien dat het antwoord op die vraag ook niet in duidelijke en klare taal voorhanden is. Onze uniekheid laat zich niet afmeten aan standaardbegrippen of laat zich niet in een slimme persoonlijkheidstest tot uitdrukking brengen.
We staan er alleen voor
Ten diepste zullen we beseffen dat de keerzijde van onze uniekheid op eenzaamheid stuit. We staan er alleen voor. Dat is ook de essentie van uniek zijn, want zoals jij is er maar één!
En als we het denken loslaten en proberen in te voelen wat het betekent om contact te maken met deze uniekheid, dan komen we in contact met ons alleen zijn. En daar in die diepte, verscholen tussen angsten, twijfels en verlangens, ligt ons uniek zijn.
Uniek zijn is niet iets wat je kunt maken. Het wordt zichtbaar wanneer je ophoudt te streven, wanneer je jezelf toestaat om te ZIJN. In die ruimte, waar stilte en aandacht samenkomen, ontstaat vanzelf iets bijzonders, iets menselijks. Daar vindt een ontmoeting plaats: van mens tot mens, van hart tot hart.
Als coach beweeg ik vanuit die plek. Niet om te sturen, maar om te verhelderen. Niet om te veranderen, maar om te helpen herinneren wie iemand in wezen al is. Dat maakt ieder gesprek, iedere ontmoeting een klein moment van wederzijdse ontdekking
Wat ga jij doen in dit leven? Durf jij, op de meest beslissende momenten van je leven of je werk te vertrouwen op je eigen hart? En niet te vluchten in de vertrouwde geborgenheid van de groep, de cultuur, de religie of ‘zo hebben we het altijd gedaan’.
En daar in die diepte, verscholen tussen angsten, twijfels en verlangens, ligt ons uniek zijn.
Dat vraagt ook om vertrouwen. Een heel groot vertrouwen en geloof in jouw eigenheid. Ook al is het nog zo lastig en is de ‘hele wereld’ tegen je. Doe wat je moet doen, ook al weet je niet altijd waarom. Ons bestaan is een mysterie. Een onbekendheid waarin elke situatie een persoonlijk antwoord vraagt.
Soms dringt het pas later tot je door wat iemand werkelijk voor je betekend heeft. Niet alleen in daden, maar in kleine signalen, gebaren en in de niet-gezegde woorden.
Mijn moeder overleed al enige tijd geleden, maar leeft nog steeds in mij voort op een bijzondere manier. Ter herinnering aan haar kocht ik een beeldje van een fluitspeler. Het beeld raakte me direct. Iets in de houding, de eenvoud, de verstilling. Voor mij werd het een poëtische metafoor voor haar ziel – kwetsbaar én kracht.
Mijn moeder stond haar leven lang in de overlevingsstand. Ze had elf kinderen groot te brengen. Haar dagen stonden in het teken van zorgen, doen wat nodig was, geen ruimte voor haarzelf innemen. Een vrouw met een hart vol toewijding en verantwoordelijkheidsgevoel.
zou dit nog iets voor mij zijn?
Toen ik als trainer aan het begin stond van mijn spirituele en intuïtieve pad – voorzichtig, zoekend, en een beetje onwennig –stelde ze me zo maar ‘out of the blue’ de vraag: ‘Zou zo’n training nog iets voor mij zijn?’ Zij was toen al ruim de 80 gepasseerd, maar het was alsof ze een glimp liet zien van iets wat al lang in haar leefde – een verlangen dat misschien nooit de kans kreeg om echt tot bloei te komen.
Haar vraag heeft me geraakt en nooit meer losgelaten. Want misschien wás ze al spiritueel – op haar eigen, stille manier. In haar zorg. In haar liefde. In haar onuitgesproken weten. Soms denk ik dat het pad dat ik nu loop, ook een echo is van haar verlangen. Een weg die zij niet kon gaan, maar die zij in stilte aanraakte.
ik stond niet alleen
Ik dacht lange tijd dat ik alleen stond in mijn zoektocht. In een wereld waarin spiritualiteit in het gezin waar ik opgroeide vreemd leek, ongepast misschien zelfs. Maar nu voel ik dat ze er was – en is. En ik weet nu: ik stond niet alleen.
