Niets blijft zoals het is

De herfst maakt zichtbaar dat niets blijft zoals het is. Niet alleen bladeren vallen af. Ook levensfasen, relaties, verwachtingen en beelden die we van onszelf hebben, veranderen of verdwijnen.

Al mijmerend loop ik door het bos. Ik merk ik dat de herfst mij uitnodigt om terug te kijken op mijn eigen leven.
Na een periode waarin er veel gebeurde, waarin ik druk was en veel in beweging heb gezet, ontstaat er behoefte aan iets anders… Aan stilstaan!

Niet letterlijk, want ik loop verder. Maar innerlijk vertraag ik.

herfstDe herfst is een goed moment om de balans op te maken. Niet om alles te beoordelen. Meer om te schouwen.
Ik kijk terug op wat er is geweest. Wat heeft me beziggehouden? Waar heb ik mijn energie aan gegeven? Wat heeft me gevoed. Wat heb ik geoogst en wat heeft me tegengehouden?

Herfst als natuurlijk ritme van het leven

De herfst laat iets zien van een natuurlijk ritme dat niet alleen buiten mij bestaat. Ook wij maken deel uit van dat ritme.

Er zijn perioden waarin we groeien, ontwikkelen, ontdekken en naar buiten gericht zijn. We zijn actief, nemen initiatieven en zetten dingen in beweging.
Maar er zijn ook perioden waarin we ons terugtrekken. Waarin iets minder vanzelfsprekend wordt. Waarin we behoefte hebben aan rust, reflectie en stilte.
Ook dat hoort bij het leven.

De natuur kent ook geen voortdurende groei. Een boom staat ook niet het hele jaar in bloei. Na de uitbundigheid van de zomer volgt de ingetogenheid van de herfst.

 Groei is de norm

We leven in een tijd waarin groei de norm is. We willen vooruit. Nieuwe plannen maken. Ook wanneer iets in ons eigenlijk vraagt om een andere beweging.
We kunnen onszelf lange tijd voorbijlopen omdat we denken dat stilstaan betekent dat we achteruitgaan.
Maar de natuur vertelt een ander verhaal.

Wanneer een boom zijn bladeren verliest, is hij niet aan het mislukken. De groei vertraagt maar ondertussen wordt er een andere fase voorbereid.
Er gebeurt iets wat van buitenaf nauwelijks zichtbaar is. Misschien geld dat ook wel voor ons.

Winteren – minder prikkels, minder moeten

herfstEr zijn momenten in een mensenleven waarop het nodig is om te ‘winteren’ .
Niet letterlijk natuurlijk, maar als een innerlijke beweging.
Een periode waarin je minder naar buiten gericht bent. Een tijd om te luisteren naar wat zich van binnen aandient.

Soms ontstaat zo’n periode vanzelf.
Na een ingrijpende verandering of na een verlies. Wanneer een relatie verandert. Wanneer werk niet meer dezelfde betekenis heeft. Of wanneer een beeld dat je van jezelf had niet langer klopt.

Maar soms kiest het leven voor ons. Een periode van ziekte, een burn-out of een ingrijpende gebeurtenis kan ons stilzetten. Wat vanzelfsprekend leek, valt weg. Het tempo dat we gewend waren vol te houden, is ineens niet meer mogelijk.

De herfst herinnert ons eraan dat niet alles voortdurend hoeft te groeien.  Er is ook een tijd om gas terug te nemen.
Dat kan best pijn doen. Want wat verdwijnt, kan tegelijkertijd heel mooi zijn geweest.

We hoeven niet altijd in bloei te staan. Ook terugtrekken, verstillen en winteren horen bij het ritme van het leven.

Het natuurlijk ritme leren herkennen?

Misschien is een van de vragen die de herfst ons stelt : In welk seizoen van mijn leven bevind ik mij eigenlijk?  Is dit een tijd van groeien? Of misschien van terugtrekken?
Er is geen natuur die voortdurend op haar hoogtepunt verkeert.
Waarom zouden wij dat dan wel van onszelf verwachten?

Misschien is het juist in de stille perioden dat iets wezenlijks kan gebeuren. Iets dat zich subtiel voorbereidt op een nieuwe fase. Zoals de boom in de winter al iets in zich draagt van de lente die nog moet komen.

Wat mag er vallen?

herfstZoals in de herfst de bladeren vallen, zo moeten wij ook niet alles willen vasthouden.
Wat zouden wij kunnen loslaten? Een verwachting misschien?
Een relatie of vriendschap zoals die ooit was? Sommige dingen mogen eindigen. Ook in ons leven veranderen dingen.
Levensfasen komen tot een einde. Mensen die ooit dichtbij waren, kunnen een andere plaats in ons leven krijgen. En ook beelden die we van onszelf hebben, blijken niet altijd bestand tegen de tijd.

De herfst is mooi omdat hij niet blijft.

Er is een soort schoonheid in de herfst die ook een beetje pijn doet. Je kunt er van genieten en tegelijk voelen dat het niet blijft. Misschien geld dit ook voor ons. Het leven vraagt ons steeds opnieuw om mee te bewegen in het ritme van de natuur.

Sommige dingen mogen nog even gevoeld worden. De dankbaarheid. de schoonheid van wat er was. De onzekerheid over wat komt.
En misschien ook de stille verwondering dat het leven voortdurend verandert, terwijl we er middenin staan.

Sommige dingen hebben eenvoudigweg hun tijd gehad. En als we dit niet tegenhouden ontstaat er ruimte. Ruimte om te ontdekken wat er in onszelf zichtbaar wordt wanneer het oude blad gevallen is.
Tot er opnieuw iets in beweging komt…

ZenCenter  Centrum voor zingeving

Waarom stilte lastig kan zijn

Een ongemakkelijke stilte tijdens een gesprek

Er is een moment waarop het stil wordt. Geen afleiding. Geen gesprek. Geen volgende stap. En toch… ontstaat er onrust. Alsof er meteen iets opgevuld moet worden.

Wie herkent het niet. Een ongemakkelijk moment tijdens een gesprek. Koortsachtig zoeken naar onderwerpen. Naar invulling. Het gevoel uit verbinding te zijn.

Wat is ‘uit verbinding zijn’? Het is het moment waarop je niet meer echt aanwezig bent — niet bij de ander, en ook niet bij jezelf. Je schiet in je hoofd, gaat nadenken over wat je moet zeggen, hoe je overkomt, of wat de ander van je vindt. De spontaniteit verdwijnt. Het gesprek wordt iets wat je moet doen in plaats van iets wat gebeurt. Stilte tijdens een gesprek kan je  uit verbinding halen.  Het is niet dat er geen contact is . Het is dat het contact zijn vanzelfsprekendheid verliest en iets wordt wat je probeert te sturen.

stilte tijdens een gesprek, stilteIk vraag me af: Wat gebeurt er als we die stilte niet doorbreken? Als we niet meteen iets doen, zeggen of bedenken. Maar gewoon stil blijven. Niet omdat het moet. Maar om te zien wat er verschijnt.

Want onder die neiging om te vullen, te verbeteren of te sturen… ligt een stille ruimte. Een moment tussen twee gedachten waarin niets hoeft. Als je daar heel even durft te blijven — zonder direct iets te zeggen, zonder het ongemak weg te duwen — kan er iets verschuiven.

De spanning zakt. Je komt terug in jezelf. En van daaruit ontstaat er weer echt contact. Niet gemaakt. Niet bedacht. Maar eenvoudig, levend en direct. Misschien is verbinding dus niet iets wat je hoeft te creëren, maar iets wat verschijnt wanneer je het even niet probeert.

Het is niet de stilte die onrustig maakt… maar wat er in ons beweegt zodra het stil wordt.

Ontdek meer over “Stilte” in de podcast: Stilte achter de woorden

spirituele moeder

Soms dringt het pas later tot je door wat iemand werkelijk voor je betekend heeft. Niet alleen in daden, maar in kleine signalen, gebaren en in de niet-gezegde woorden.

Mijn moeder overleed al enige tijd geleden, maar leeft nog steeds in mij voort op een bijzondere manier.
spirituele moeder, moeder,Ter herinnering aan haar kocht ik een beeldje van een fluitspeler. Het beeld raakte me direct. Iets in de houding, de eenvoud, de verstilling. Voor mij werd het een poëtische metafoor voor haar ziel – kwetsbaar én kracht.

Mijn moeder stond haar leven lang in de overlevingsstand. Ze had elf kinderen groot te brengen. Haar dagen stonden in het teken van zorgen, doen wat nodig was, geen ruimte voor haarzelf innemen. Een vrouw met een hart vol toewijding en verantwoordelijkheidsgevoel.

zou dit nog iets voor mij zijn?

Toen ik als trainer aan het begin stond van mijn spirituele en intuïtieve pad – voorzichtig, zoekend, en een beetje onwennig –stelde ze me zo maar ‘out of the blue’ de vraag: ‘Zou zo’n training nog iets voor mij zijn?’
Zij was toen al ruim de 80 gepasseerd, maar het was alsof ze een glimp liet zien van iets wat al lang in haar leefde – een verlangen dat misschien nooit de kans kreeg om echt tot bloei te komen.

Haar vraag heeft me geraakt en nooit meer losgelaten. Want misschien wás ze al spiritueel – op haar eigen, stille manier. In haar zorg. In haar liefde. In haar onuitgesproken weten.
Soms denk ik dat het pad dat ik nu loop, ook een echo is van haar verlangen. Een weg die zij niet kon gaan, maar die zij in stilte aanraakte.

ik stond niet alleen

Ik dacht lange tijd dat ik alleen stond in mijn zoektocht. In een wereld waarin spiritualiteit in het gezin waar ik opgroeide vreemd leek, ongepast misschien zelfs. Maar nu voel ik dat ze er was – en is.
En ik weet nu: ik stond niet alleen.

Ben Hoogenboom

ZenCenter