Monnikenwerk – de kracht van aandacht in het kleine
“Het is monnikenwerk…Dat zei een monnik tegen me, terwijl hij het onkruid wiedde op de kleine begraafplaats van de Willibrords abdij.”
Wat is Monnikenwerk?
Ik zit op een bankje in de zon bij de kleine begraafplaats.
De abdij is een plek waar ik vaker kom. Om stil te zijn en om even niets te hoeven. Gewoon wat lezen, wandelen, mijmeren.
Ik voel me op deze plek één met de natuur. Een met mezelf en met het leven. Alsof er niets ontbreekt. Alsof het leven, precies zoals het zich nu aandient, genoeg is.
Op de begraafplaats zie ik een oude monnik. Voorovergebogen, op zijn knieën en met zijn handen in de aarde. Hij wiedt het onkruid, langzaam, aandachtig en zonder haast.
Ik wil hem eigenlijk niet storen in zijn bijna meditatieve werk. Wanneer ik hem toch aanspreek en zeg dat het mooi opknapt, glimlacht hij en zegt: “Het is echt monnikenwerk hoor.”
En ergens raakt dat.
Monnikenwerk is niet iets groots. Het zit in het kleine. In aandacht. In zorg. En in het bijna onbeduidende dat wat niemand ziet, maar wat alles draagt.
Monnikenwerk in je eigen leven
Misschien herken je het.
Dat het leven soms zwaar voelt. Als je vastzit in zorgen en verplichtingen. Als je blijft zoeken maar niet echt vindt.
En tegelijk zijn er ook andere momenten waarop alles even stilvalt. Waarop niets hoeft. Waarop het leven precies goed voelt.
Monnikenwerk gaat niet over grote inzichten. Maar over aanwezig zijn bij wat er al is. Zoals die monnik: zonder haast en met aandacht. Aanwezig zijn in elke activiteit of in elk gesprek brengt je misschien wel bij de diepste betekenis van het leven.
Stil staan
En dan helpt het voor mij ook om ook even stil te staan. Niet meteen iets op te lossen. Alleen maar een bewuste aanwezigheid in de dingen die je doet. Net zoals die monnik. Met zijn handen in de aarde. Zonder haast, en met aandacht voor de kleine, soms onbeduidende dingen.
Misschien zit zingeving niet in het vinden van grote antwoorden. Maar in juist deze kleine momenten van aandacht in het leven. In het voelen dat je er bent. Hier. Nu, op dit moment.
Geleide meditatie: Van kloostertuin naar binnentuin
Misschien heb je zin om mee te voelen in dit thema door middel van een korte geleide meditatie.
Deze mediatie heet van kloostertuin naar binnentuin. Wat vraagt er in jouw binnentuin om gezien te worden?
Zoek een plek waar je rustig kunt zitten of liggen zonder gestoord te worden. Misschien ben je in gedachten op een mooie plek in de natuur waar je je helemaal op je gemak en ontspannen kunt voelen. Een veld met bloemen, op het strand , aan het water of een andere rustgevende plek.
Voel je één met je omgeving en misschien hoor of voel je de sensatie van de wind, de golven of het gefluit van de vogels om je heen.
Breng nu je aandacht naar je lichaam en loop in gedachten door je lichaam vanaf je tenen naar hoofd. Neem hiervoor rustig de tijd.
Als een deel van je lichaam aandacht vraagt, blijf dan daar even bij, zonder oordeel en met liefdevolle aandacht.
Breng zo ook je aandacht naar je ademhaling. Voel je adem op en neer gaan in je lichaam en probeer de adem tot onderin je buik te voelen. Stel je voor dat daar onderin je buik een open ruimte is waar je je de adem kunt ontvangen en vanwaar de adem ook weer je buik vult. Blijf zo even je adem rustig volgen, zonder er iets aan te veranderen.
Jouw binnentuin
Stel je voor dat jouw innerlijke wereld een tuin is. Zoals ook de monnik met aandacht en zorg de tuin onderhoudt, zo kun je ook zorgen voor jouw ‘tuin’.
Hoe ziet jouw tuin eruit? Is het dichtbegroeid? Rustig… of wat rommelig?
Misschien is er iets wat aandacht trekt. Een plek in de tuin die wat extra zorg kan gebruiken.
Loop er eens rustig naartoe. En kijk ernaar…zoals de monnik dat deed. Zonder haast. Zonder oordeel.
En stel jezelf dan de vraag: Wat vraagt hier om gezien te worden? Waar is aandacht en zorg voor nodig? Welke verhalen kom je tegen? Oude verhalen of ervaringen van vroeger. Gevoelens of gedachten.
Blijf daar even bij. Misschien merk je dat je iets wilt veranderen in jouw binnentuin. Zoals je in een tuin iets kunt snoeien, wieden, opruimen of nieuwe planten poten. Maak jouw binnentuin in gedachten zodat jij je er prettig en ontspannen in voelt. Wat wil je behouden of wat kan er weg.
Voel wat deze verandering in je tuin met je doet.
En besef ..dat je altijd terug kunt keren naar jouw binnentuin om te zien of er zorg of onderhoud nodig is.
Breng je aandacht dan weer langzaam terug naar je ademhaling. Voel je lichaam. De plek waar je zit of ligt. En als je er klaar voor bent…open je rustig je ogen.
Neem de aandacht voor het kleine mee in je dagelijkse leven.
Zoals ook de monnik zorg draagt voor de tuin… zo kun jij, stap voor stap, zorgen voor wat er in jouw tuin leeft…….
De binnenkamer : een actiedag voor jouw monnikenwerk
De binnenkamer is een eendaagse bijeenkomst waarin je vertraagt, stil wordt en opnieuw contact maakt met wat er in jou leeft.
Lees hier meer en meld je aan voor de binnenkamer-dag op 3 juli of 30 oktober.

Wanneer je aandacht vertraagt en je je gedachten niet meteen volgt, wordt die stille ruimte steeds meer voelbaar. Je hoeft daar niets voor te forceren. Het ontstaat vanzelf wanneer je even stopt met doen en simpelweg aanwezig bent. Bijvoorbeeld door je adem te volgen, te luisteren naar geluiden om je heen of je lichaam van binnenuit te ervaren.
Alleen of verbonden
Wat doe jij om je verbonden te voelen met het leven dat je draagt. Wat zou je kunnen doen om de relatie met deze oerbron weer toe te laten? Niet door iets toe te voegen, maar door ruimte te maken. Voor aandacht. Voor stilte. Voor aanwezigheid. Niet om iets terug te halen, maar om weer toegang te krijgen tot wat er altijd al was..
Vraag je af wat jij wilt brengen op deze aarde. Iets wat ten diepste zin en betekenis geeft aan jouw leven. Waarom ben je hier en wat kom je hier doen? Het hoeft niet iets groots te zijn; het kan ook een klein subtiel verlangen zijn. 
Is hiermee mijn leven veranderd? Nou nee. Ik blijf worstelen met mijn dagelijkse sores. Zoals in het Boeddhisme zo mooi wordt verwoord: ‘Vóór de verlichting hout hakken en eten koken en ná de verlichting hout hakken en eten koken’. Ogenschijnlijk is er niets veranderd, maar toch is alles anders.
Je kijkt er misschien naar uit om even lekker in je uppie te ontstressen en van de rust te genieten. De werkelijkheid is vaak anders…
Als deze innerlijke onrust zich aandient, vlucht er dan niet voor weg, maar neem dan de tijd om een meditatief moment in te lassen. Dat hoeft echt niet op een meditatiematje en hoeft niet langer te duren dan 10 minuten. Ga gewoon ergens rustig zitten of liggen en maak contact met je lichaam, voel je ademhaling en ervaar met bewuste aandacht jouw gevoelens van dat moment. Probeer dit te doen vanuit een oordeelloosheid en met een mild oordeel naar jezelf. Duik er helemaal in en laat gevoelens van irritatie, boosheid, angst of onmacht de revue passeren, alsof je van een afstand naar de film kijkt van jouw leven, zonder dat je daar helemaal in op gaat.
Door dagelijks deze momenten in te bouwen geeft deze vorm van reflectie je meer rust en zelfkennis. Het doet je anders naar de dingen kijken en je waarneming wordt dieper. Een ander belangrijk aspect is dat je compassie met de wereld om je heen groter wordt. Je ervaart meer verantwoordelijkheid en ‘gezamenlijkheid’. Hiermee ontwikkel je een grotere veerkracht om met de uitdagingen van het leven om te gaan.
De training
Hieronder vind je een korte leesmeditatie om jezelf waar te nemen en de aandacht naar binnen te richten. Zoek voor deze leesmeditatie, die een ontspannende werking kan hebben, een rustige plek waar je kunt zitten en waar je niet wordt afgeleid. Lees de oefening eerst rustig door en neem daarna de tijd om met gesloten ogen de oefening te herhalen en de woorden tot je door te laten dringen.