Omdat jij méér bent…
We leven in een wereld van woorden. Woorden helpen ons om te begrijpen.
Om richting te geven. Om verbinding te maken. En toch…
Toch is er iets wat woorden niet kunnen.
Maar er is een moment waarop je denken even stilvalt. Geen oordeel, geen analyse, geen verhaal. Alleen een open, stille aanwezigheid.
Precies in deze kleine interval tussen twee gedachten ervaren veel mensen iets verrassends: rust, helderheid en een diep gevoel van voldoening. Die ruimte is niet leeg in de zin van “niets”. Ze is juist levendig en wakker: een stille achtergrond die er altijd al is, maar die we zelden opmerken omdat het denken voortdurend doorgaat.
Wanneer je aandacht vertraagt en je je gedachten niet meteen volgt, wordt die stille ruimte steeds meer voelbaar. Je hoeft daar niets voor te forceren. Het ontstaat vanzelf wanneer je even stopt met doen en simpelweg aanwezig bent. Bijvoorbeeld door je adem te volgen, te luisteren naar geluiden om je heen of je lichaam van binnenuit te ervaren.
Tussen twee gedachten verschijnt dan spontaan een opening. Hoe vaker je die momenten herkent, hoe vertrouwder ze worden. En hoe vertrouwder ze worden, hoe langer ze blijven. Niet omdat je ze vasthoudt, maar omdat je ontdekt dat ze er altijd al waren.
DE STILTE TUSSEN GEDACHTEN IS GEEN AFWEZIGHEID VAN IETS, HET IS DE AANWEZIGHEID VAN JEZELF
Het koesteren van momenten tussen gedachten lijkt klein, maar de uitwerking is vaak groot — juist omdat je even loskomt van het automatische denken dat normaal je ervaring kleurt. In die stilte zie je scherper. Niet omdat je harder nadenkt, maar omdat de ruis van overtuigingen, interpretaties en verwachtingen even wegvalt. Inzichten komen dan vaak spontaan.
Tussen twee gedachten ligt een moment van stilte. Kort, subtiel — en vaak onopgemerkt. Toch is juist daar iets bijzonders te vinden: rust zonder moeite, helderheid zonder analyse, aanwezigheid zonder verhaal. Wanneer je die momenten leert herkennen en koesteren, verandert je relatie met denken. Gedachten zijn er nog steeds, maar ze bepalen je niet meer. Je ontdekt dat je méér bent dan wat er in je hoofd verschijnt.
De vraag “Wie ben jij zonder gedachten?” is daarom geen vraag om over na te denken, maar een uitnodiging om te ervaren. In die stilte proef je het antwoord direct: een stille, wakkere aanwezigheid die er altijd al is : Daar begint echte vrijheid, daar begint jij.
De ‘binnenkamer’ is een levende oefenplek voor wie zoekt naar betekenis en verbinding met een diepere laag in zichzelf en elkaar. Voor coaches, begeleiders, trainers, docenten en ieder die de weg naar binnen kent of opnieuw wil vinden. Lees hier meer
“Ik heb nooit geweten hoe weldadig stilte kan zijn. Ik heb nooit geweten hoe weldadig het was en hoe wij dat alsmaar overschreeuwen. Er viel iets weg. Het werd nog stiller. Plotseling was daar het heel diepe besef dat ik, als alle gedachten verwaaid zouden zijn, dan de diepste zin van alles zou raken. Van kinderen, van geboren worden, van dood, van wie ik ben. Plotseling daagde er iets, en wel dat die diepste zin ontzettend eenvoudig is. Ontzettend simpel. Dat we alleen al die drukte van ons af moeten gooien. Dat we in die stilte moeten leren luisteren. Luisteren naar wat voorbij woorden is. Voorbij ons permanente geschreeuw. Voorbij onze drukte. Nog even, nog even, ik voel het, het zal er zijn!”
Bovenstaand autobiografisch verhaal werd geschreven door een Russische zakenman, die net de trein had gemist en daardoor 24 uur moest wachten. Wachtend in de stilte van het bos kwam hij tot deze bijzondere gewaarwording. Interessant om te weten is dat deze atheïstische Rus, verstoken van enige religiositeit, toch in de diepte van zijn hart dit universele gevoel wist te ervaren. (vrij bewerkt naar ‘je kunt er niet uitvallen’/Ton Lathouwers)
Was het maar zo eenvoudig en konden we allemaal maar even gaan zitten en dat alle levensthema’s dan gelijk duidelijk worden. Misschien is het ook wel eenvoudiger dan we denken en kunnen we door stil te zijn tot bijzondere innerlijke inzichten komen.
Soms moet je door een muur van onwil, verveling en pijn heen breken om een glimp op te vangen van een dimensie achter de stilte en het geraas van alledag. Het is zeker niet zo dat je altijd stil op je matje moet gaan zitten. Een wandeling in de natuur brengt je soms ook naar een dieper Zijn, maar het kan ook gewoon zomaar plotseling uit de lucht komen vallen.
Mijn ervaring was op de snelweg tussen Alkmaar en Haarlem. Dus geen meditatiemoment in de stilte van de Zendo. Niks van dit alles. Nee, met een snelheid van 120 kwam ik van een training in Castricum en op weg naar huis kwam het zomaar uit de lucht vallen. Een ongewone helderheid en alertheid. Een gevoel of alles samenviel en ik onderdeel werd van een warme samenhang met alles en iedereen om me heen. Ik heb nog dagen erna dit wonderlijke gevoel vast kunnen houden en nu nog na jaren blijft deze herinnering me bij alsof ik een glimp van de eeuwigheid heb ervaren.
Terwijl ik dit schrijf merk ik dat deze ervaring als een futiliteit kan overkomen. Het is ook onmogelijk om de juiste woorden te vinden om deze diepere ervaring achter de stilte weer te geven. Er zijn geen woorden om dat wat ‘onbenoembaar’ is te benoemen. Deze woorden blijven verscholen in de stilte van mijn hart. Toch laat deze herinnering diepe sporen na. Het verwijst naar een oervertrouwen en me opgenomen te weten in een alomvattende liefde.
Is hiermee mijn leven veranderd? Nou nee. Ik blijf worstelen met mijn dagelijkse sores. Zoals in het Boeddhisme zo mooi wordt verwoord: ‘Vóór de verlichting hout hakken en eten koken en ná de verlichting hout hakken en eten koken’. Ogenschijnlijk is er niets veranderd, maar toch is alles anders.
Misschien heb jij zelf ook eens in een uniek moment ervaren dat de wereld even stil stond en je opgenomen werd in een warm eenheidsgevoel waarin je de diepste zin van alles kon raken. Een ervaring om nooit te vergeten, die misschien ook als ‘onbenoembaar’ in je hart schuilt?
Wil je toch een poging wagen om jouw ervaring te delen? Geef een commentaar of reactie op dit artikel. Bij voorbaat hartelijk dank.
Ben Hoogenboom/ ZenCenter – Centrum voor Zingeving info@zencenter.nl
Je kijkt er misschien naar uit om even lekker in je uppie te ontstressen en van de rust te genieten. De werkelijkheid is vaak anders…
Het is niet makkelijk om alleen te zijn met jezelf. De eerste uren wentel je je misschien in een weldadige rust, maar al snel kan je op een onaangename manier op jezelf teruggeworpen worden. Je raakt in een sombere bui en onrust overvalt je. Je voelt je lusteloos en hebt de neiging om aan jezelf te ontvluchten door de telefoon maar weer te pakken, je vrienden te bellen of je agenda toch maar weer vol te proppen.
Het is voor velen moeilijk om de rust te zoeken en in stilte alleen te zijn met zichzelf. We piekeren over de details van ons leven en onze demonen hebben vrij toegang om hun gezicht te laten zien. Nee, dan maar beter om die leegte weer op te vullen met lawaai om ons heen en andere vormen van afleiding of verleiding. En zo raken we steeds verder weg van onszelf en ontlopen we het wezenlijke in onszelf .
Het is natuurlijk wel fijn om alleen te zijn. Alle drukte van je af te zetten en tot jezelf te komen. Maar er kan ook zomaar een gevoel van eenzaamheid of depressiviteit ontstaan. Wat doe op zo een moment als je op een dood punt bent aangekomen en niet in staat bent om je hiervan te bevrijden?
Toch is dit een cruciaal punt. Het vraagt moed om het tij te keren. De Duitse monnik Anselm Grün, noemt dit ‘het nederig afdalen in je eigen werkelijkheid’. Hij benadrukt het belang om stil te staan te midden van onrust. Ofwel de moed te hebben om bij deze negatieve gevoelens te blijven en als een nieuwsgierig kind deze gevoelens te verkennen en te onderzoeken.
Als deze innerlijke onrust zich aandient, vlucht er dan niet voor weg, maar neem dan de tijd om een meditatief moment in te lassen. Dat hoeft echt niet op een meditatiematje en hoeft niet langer te duren dan 10 minuten. Ga gewoon ergens rustig zitten of liggen en maak contact met je lichaam, voel je ademhaling en ervaar met bewuste aandacht jouw gevoelens van dat moment. Probeer dit te doen vanuit een oordeelloosheid en met een mild oordeel naar jezelf. Duik er helemaal in en laat gevoelens van irritatie, boosheid, angst of onmacht de revue passeren, alsof je van een afstand naar de film kijkt van jouw leven, zonder dat je daar helemaal in op gaat.
Gedurende de dag een of meerdere stiltemomenten inbouwen kan je helpen om je bewustzijn te verdiepen en meer rust te ervaren. Soms valt het niet mee om het vol te houden omdat de ratio alles in het werk stelt om de stilte te ontvluchten. Probeer daarom vaste momenten in te plannen waar je op een stil plekje gedurende ca. 10 minuten de aandacht op jezelf richt en in verbinding komt met het hart van de stilte. Ook als onderbreking van een drukke werkdag zul je direct de voordelen merken van een dergelijk stiltemoment.
Door dagelijks deze momenten in te bouwen geeft deze vorm van reflectie je meer rust en zelfkennis. Het doet je anders naar de dingen kijken en je waarneming wordt dieper. Een ander belangrijk aspect is dat je compassie met de wereld om je heen groter wordt. Je ervaart meer verantwoordelijkheid en ‘gezamenlijkheid’. Hiermee ontwikkel je een grotere veerkracht om met de uitdagingen van het leven om te gaan.
Ben Hoogenboom/ ZenCenter
